<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X39n0705">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 705 瓔珞本業經疏</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 705 瓔珞本業經疏</title>
			<author>新羅 元曉撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">39</idno>.<idno type="no">705</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">瓔珞本業經疏</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00400">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00400</charName>
				<mapping cb:dec="983440" type="PUA">U+F0190</mapping>
			<mapping type="unicode">U+23F48</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>濡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+(而/而)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17989">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17989</charName>
				<mapping cb:dec="1001029" type="PUA">U+F4645</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>澍</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澍-士+上]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-11T16:54:47">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="2"/>
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0241a" n="0241a"/>
<lb ed="X" n="0241a01"/>
<lb ed="X" n="0241a02"/>
<lb ed="X" n="0241a03"/>
<lb ed="X" n="0241a04"/><lb ed="R061" n="0495a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0241001" n="0241001"/>菩薩瓔珞本業經疏目次</head>
<lb ed="X" n="0241a05"/><lb ed="R061" n="0495a02"/>
<lb ed="X" n="0241a06"/><lb ed="R061" n="0495a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX39p0241a0601">卷上<note place="inline">逸失</note>
<lb ed="X" n="0241a07"/><lb ed="R061" n="0495a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX39p0241a0701">釋集衆品第一</item><item xml:id="itemX39p0241a0707">釋賢聖名字品第二</item>
<lb ed="X" n="0241a08"/><lb ed="R061" n="0495a05"/><item xml:id="itemX39p0241a0801">釋賢聖學觀品第三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0241a09"/><lb ed="R061" n="0495a06"/><item xml:id="itemX39p0241a0901">卷下
<lb ed="X" n="0241a10"/><lb ed="R061" n="0495a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX39p0241a1001">釋賢聖學觀品十觀心第九<anchor xml:id="nkr_note_add_0241a1001" n="0241a1001"/><anchor xml:id="beg0241a1001" n="0241a1001"/>已<anchor xml:id="end0241a1001"/>下</item>
<lb ed="X" n="0241a11"/><lb ed="R061" n="0495a08"/><item xml:id="itemX39p0241a1101">釋釋義品第四</item><item xml:id="itemX39p0241a1107">釋佛母品第五</item>
<lb ed="X" n="0241a12"/><lb ed="R061" n="0495a09"/><item xml:id="itemX39p0241a1201">釋因果品第六</item><item xml:id="itemX39p0241a1207">釋大衆受學品第七</item>
<lb ed="X" n="0241a13"/><lb ed="R061" n="0495a10"/><item xml:id="itemX39p0241a1301">釋集散品第八</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0241a14"/><lb ed="R061" n="0495a11"/>
<lb ed="X" n="0241a15"/><lb ed="R061" n="0495a12"/><p xml:id="pX39p0241a1501">菩薩瓔珞本業經疏目次<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241a16"/>
<lb ed="X" n="0241a17"/>
<lb ed="X" n="0241a18"/>
<lb ed="X" n="0241a19"/>
<lb ed="X" n="0241a20"/>
<lb ed="X" n="0241a21"/><cb:docNumber>No. 705</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0241a22"/><lb ed="R061" n="0496a01"/><cb:juan fun="open" n="2"><cb:mulu type="卷" n="2"/><cb:jhead>本業經疏卷下</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0241a23"/><lb ed="R061" n="0496a02"/>
<lb ed="X" n="0241a24"/><lb ed="R061" n="0496a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋賢聖學觀品十觀心第九已下</cb:mulu><p xml:id="pX39p0241a2401">九入法際智所謂四十辨才者。以諸辨才。巧入諸法
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0241b" n="0241b"/>
<lb ed="X" n="0241b01"/><lb ed="R061" n="0496a04"/>差別邊際。故言入法際智。四十辨才者。四無礙智有
<lb ed="X" n="0241b02"/><lb ed="R061" n="0496a05"/>十種故。如十地論云。是四無礙智十種差別。一依自
<lb ed="X" n="0241b03"/><lb ed="R061" n="0496a06"/>相。二依同相。三行相。四說相。五智相。六無我慢相。七
<lb ed="X" n="0241b04"/><lb ed="R061" n="0496a07"/>小乘大乘相。八菩薩地相。九如來地相。十作<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241002" n="0241002"/>住地相。
<lb ed="X" n="0241b05"/><lb ed="R061" n="0496a08"/>自相者有四。一生法自相。二差別自相。三想堅固自
<lb ed="X" n="0241b06"/><lb ed="R061" n="0496a09"/>相。四彼想差別自相。如經。是菩薩用法無礙智。知諸
<lb ed="X" n="0241b07"/><lb ed="R061" n="0496a10"/>法自相故。以義無礙智。知諸法差別相故。以辭無礙
<lb ed="X" n="0241b08"/><lb ed="R061" n="0496a11"/>智。知不壞說諸法故。以樂說無礙智。知諸法次第不
<lb ed="X" n="0241b09"/><lb ed="R061" n="0496a12"/>斷故。同相者有四種。一者一切法同相。二者一切有
<lb ed="X" n="0241b10"/><lb ed="R061" n="0496a13"/>爲同相。三者一切法假名同相。四者假名假名同相。
<lb ed="X" n="0241b11"/><lb ed="R061" n="0496a14"/>如經。復次以法無礙智。知諸法無體性故。以義無礙
<lb ed="X" n="0241b12"/><lb ed="R061" n="0496a15"/>智。知諸法生義相故。以辭無礙智。知諸法假名而不
<lb ed="X" n="0241b13"/><lb ed="R061" n="0496a16"/>斷假名法說故。以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241003" n="0241003"/>隨說無礙智。隨假名不壞無邊法
<lb ed="X" n="0241b14"/><lb ed="R061" n="0496a17"/>說故。乃至廣說。</p>
<lb ed="X" n="0241b15"/><lb ed="R061" n="0496a18"/><p xml:id="pX39p0241b1501">次言一切功德行皆成就者。此四十辨才門中。一切
<lb ed="X" n="0241b16"/><lb ed="R061" n="0496b01"/>德行無不攝故。心習<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b1601" n="0241b1601"/><anchor xml:id="beg0241b1601" n="0241b1601"/>已<anchor xml:id="end0241b1601"/>滅無明亦除者。此地名爲心
<lb ed="X" n="0241b17"/><lb ed="R061" n="0496b02"/>自在地。著心重習<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b1701" n="0241b1701"/><anchor xml:id="beg0241b1701" n="0241b1701"/>已<anchor xml:id="end0241b1701"/>斷滅故。作得住地無明之內。迷
<lb ed="X" n="0241b18"/><lb ed="R061" n="0496b03"/>心空者亦<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b1801" n="0241b1801"/><anchor xml:id="beg0241b1801" n="0241b1801"/>已<anchor xml:id="end0241b1801"/>除故。一切佛藏者。以諸多羅尼。得諸佛
<lb ed="X" n="0241b19"/><lb ed="R061" n="0496b04"/>法藏。如彼經言。第九菩薩地。名爲得諸佛法藏。能作
<lb ed="X" n="0241b20"/><lb ed="R061" n="0496b05"/>大法師。得衆義多羅尼。衆法多羅尼。乃至滿足十阿
<lb ed="X" n="0241b21"/><lb ed="R061" n="0496b06"/>僧祗百千多羅尼門故。一切變通藏者。以得法明自
<lb ed="X" n="0241b22"/><lb ed="R061" n="0496b07"/>在力故。遍於十方作變作故。如彼經言。是菩薩於不
<lb ed="X" n="0241b23"/><lb ed="R061" n="0496b08"/>可說不可說世界。遍滿其中。隨心隨根。隨信說法。得
<lb ed="X" n="0241b24"/><lb ed="R061" n="0496b09"/>法明故。求如來力。滿足佛事。與一切衆生而作依止
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0241c" n="0241c"/>
<lb ed="X" n="0241c01"/><lb ed="R061" n="0496b10"/>故。</p>
<lb ed="X" n="0241c02"/><lb ed="R061" n="0496b11"/><p xml:id="pX39p0241c0201">無量以下。重顯上句十無礙智觀。所謂無量法雲雨
<lb ed="X" n="0241c03"/><lb ed="R061" n="0496b12"/><g ref="#CB17989">澍</g>及一切衆生者。法雲之義。略有二種。一能受諸佛
<lb ed="X" n="0241c04"/><lb ed="R061" n="0496b13"/>無量法雨。二能注衆生無量法雨。今約後義以顯法
<lb ed="X" n="0241c05"/><lb ed="R061" n="0496b14"/>雲。如彼經言。佛子是菩薩住此法雲地。自從願力。
<lb ed="X" n="0241c06"/><lb ed="R061" n="0496b15"/>起大慈雲。震大法雷音。通明無畏以爲電光。大智慧
<lb ed="X" n="0241c07"/><lb ed="R061" n="0496b16"/>光以爲疾風。大福德善根以爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241004" n="0241004"/>原密雲。現種種色身
<lb ed="X" n="0241c08"/><lb ed="R061" n="0496b17"/>爲障色雲。說正法雨。破諸魔怨。於一念間。無量無邊
<lb ed="X" n="0241c09"/><lb ed="R061" n="0496b18"/>百千萬億那由他世界。皆亦遍覆。注大法甘露善根
<lb ed="X" n="0241c10"/><lb ed="R061" n="0497a01"/>法雨。滅除衆生隨心所樂無明所起煩惱塵炎。是故
<lb ed="X" n="0241c11"/><lb ed="R061" n="0497a02"/>此地名爲法雲故。二習無明今<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c1101" n="0241c1101"/><anchor xml:id="beg0241c1101" n="0241c1101"/>已<anchor xml:id="end0241c1101"/>盡滅者。色心自在
<lb ed="X" n="0241c12"/><lb ed="R061" n="0497a03"/>此地轉增。微細二習<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c1201" n="0241c1201"/><anchor xml:id="beg0241c1201" n="0241c1201"/>已<anchor xml:id="end0241c1201"/>盡故。其本無明亦得滅故。受
<lb ed="X" n="0241c13"/><lb ed="R061" n="0497a04"/>大職位者。如彼經言。菩薩隨順行如是智。得入受位
<lb ed="X" n="0241c14"/><lb ed="R061" n="0497a05"/>地。卽得菩薩名。離垢三昧而現在前。乃至十阿僧祗
<lb ed="X" n="0241c15"/><lb ed="R061" n="0497a06"/>百千三昧。最後三昧。名一切智智受勝位三昧。而現
<lb ed="X" n="0241c16"/><lb ed="R061" n="0497a07"/>在前。卽有大寶蓮華王出。周圓如十阿僧祗百千三
<lb ed="X" n="0241c17"/><lb ed="R061" n="0497a08"/>千大千世界。乃至廣說故。神通無量不可具說現同
<lb ed="X" n="0241c18"/><lb ed="R061" n="0497a09"/>如佛無相用故者。如彼經言。住此菩薩法雲地。於一
<lb ed="X" n="0241c19"/><lb ed="R061" n="0497a10"/>切界中。從<name role="" type="person">兜率天</name>退。入胎<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241005" n="0241005"/>住胎乃至大般涅槃。一切
<lb ed="X" n="0241c20"/><lb ed="R061" n="0497a11"/>佛事。隨所度衆生。得智自在。乃至百千阿僧祗世界。
<lb ed="X" n="0241c21"/><lb ed="R061" n="0497a12"/>乃至廣說故。</p>
<lb ed="X" n="0241c22"/><lb ed="R061" n="0497a13"/><p xml:id="pX39p0241c2201">如是以下第二總結。指華嚴經十地品也。無垢地中。
<lb ed="X" n="0241c23"/><lb ed="R061" n="0497a14"/>文有三分。先心。次行。後卽總結。初名入法界心者。入
<lb ed="X" n="0241c24"/><lb ed="R061" n="0497a15"/>一法界之初門故。爲究竟道之方便故。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0242a" n="0242a"/>
<lb ed="X" n="0242a01"/><lb ed="R061" n="0497a16"/><p xml:id="pX39p0242a0101">次明行中有二。先顯所依定。後明能依行。初中言勇
<lb ed="X" n="0242a02"/><lb ed="R061" n="0497a17"/>伏定者。能伏佛地所斷障故。從此定入法光三昧。登
<lb ed="X" n="0242a03"/><lb ed="R061" n="0497a18"/>法界山頂。照諸法界故。次能依行。總標別顯。若依前
<lb ed="X" n="0242a04"/><lb ed="R061" n="0497b01"/>說三地相配者。此中明所依定。在百劫位。彼言住壽
<lb ed="X" n="0242a05"/><lb ed="R061" n="0497b02"/>百劫脩千三昧故。別明十中。前之四法在千劫位。彼
<lb ed="X" n="0242a06"/><lb ed="R061" n="0497b03"/>言住壽千劫學佛威儀乃至神通化導之法故。後之
<lb ed="X" n="0242a07"/><lb ed="R061" n="0497b04"/>六法。在萬劫位。彼言住壽萬劫。化現成佛。入大寂定。
<lb ed="X" n="0242a08"/><lb ed="R061" n="0497b05"/>等覺諸佛二諦界外非有非無無心無色因果二習
<lb ed="X" n="0242a09"/><lb ed="R061" n="0497b06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0242001" n="0242001"/>無習。無有遺餘。現同古佛。但有應名。現諸色心。敎化
<lb ed="X" n="0242a10"/><lb ed="R061" n="0497b07"/>衆生。常行中道。大樂無爲。而生滅爲異故。今前四中
<lb ed="X" n="0242a11"/><lb ed="R061" n="0497b08"/>第三重習<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242002" n="0242002"/>先所行法門者。謂前二門。仰脩佛德。率成
<lb ed="X" n="0242a12"/><lb ed="R061" n="0497b09"/>爲難。所以重習。第四問訊。亦爲學佛威儀所攝。五與
<lb ed="X" n="0242a13"/><lb ed="R061" n="0497b10"/>無明父母別者。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242003" n="0242003"/>生佛地故今先別。此位猶與無明
<lb ed="X" n="0242a14"/><lb ed="R061" n="0497b11"/>俱故。六入重玄門者。謂空空門名爲重玄。此空空門。
<lb ed="X" n="0242a15"/><lb ed="R061" n="0497b12"/>唯佛所窮。今得少分。故名爲入。七現同如佛現一切
<lb ed="X" n="0242a16"/><lb ed="R061" n="0497b13"/>形相者。現同古佛。現諸色心故。八二種法身具足者。
<lb ed="X" n="0242a17"/><lb ed="R061" n="0497b14"/>於因行中得具足故。九無有二習者。因果二習無有
<lb ed="X" n="0242a18"/><lb ed="R061" n="0497b15"/>餘故。法執爲因。人執爲果。此二熏習皆斷故。是約最
<lb ed="X" n="0242a19"/><lb ed="R061" n="0497b16"/>後一念而說。從此<anchor xml:id="nkr_note_add_0242a1901" n="0242a1901"/><anchor xml:id="beg0242a1901" n="0242a1901"/>已<anchor xml:id="end0242a1901"/>前猶有餘故。十登中道第一義
<lb ed="X" n="0242a20"/><lb ed="R061" n="0497b17"/>諦山頂者。謂前四門。所顯中道。於此位中得到頂故
<lb ed="X" n="0242a21"/><lb ed="R061" n="0497b18"/>是故以下第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242004" n="0242004"/>二總結。於中四句。一擧先行。二顯今德。
<lb ed="X" n="0242a22"/><lb ed="R061" n="0498a01"/>三示前廣說。四結今略說。初中有二。先通擧四十心。
<lb ed="X" n="0242a23"/><lb ed="R061" n="0498a02"/>後別擧十地身。四十心內之第四十。此是聖位。有二
<lb ed="X" n="0242a24"/><lb ed="R061" n="0498a03"/>身故。經百千劫以下。今德亦經萬劫。但略擧耳。第三
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0242b" n="0242b"/>
<lb ed="X" n="0242b01"/><lb ed="R061" n="0498a04"/>示廣說中。第三禪者。華嚴經中。不現此會。應在彼經
<lb ed="X" n="0242b02"/><lb ed="R061" n="0498a05"/>大本文也。第四略說。文相可知。</p>
<lb ed="X" n="0242b03"/><lb ed="R061" n="0498a06"/><p xml:id="pX39p0242b0301">妙覺地中亦有三分。先心。次德。第三結明。初中言寂
<lb ed="X" n="0242b04"/><lb ed="R061" n="0498a07"/>滅心者。寂照慧故。妙覺地下第二顯德。略擧四德。一
<lb ed="X" n="0242b05"/><lb ed="R061" n="0498a08"/>常德。二智德。三不可思議德。四獨在無二德。初中言
<lb ed="X" n="0242b06"/><lb ed="R061" n="0498a09"/>妙覺地者。遠離一切雜染之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242005" n="0242005"/>麤。亦離一切無明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242006" n="0242006"/>亦眠
<lb ed="X" n="0242b07"/><lb ed="R061" n="0498a10"/>故。常住一相者。離諸生滅。無前後異故。第一無極者。
<lb ed="X" n="0242b08"/><lb ed="R061" n="0498a11"/>無始無終。無中無邊。若縱若橫無窮際故。卽由是義。
<lb ed="X" n="0242b09"/><lb ed="R061" n="0498a12"/>湛若虗空。第二中言一切種智者。總擧如來能照智
<lb ed="X" n="0242b10"/><lb ed="R061" n="0498a13"/>故。下卽別顯。於中有四。一二諦門。二始終門。三雜染
<lb ed="X" n="0242b11"/><lb ed="R061" n="0498a14"/>因果門。四淸淨因果門。初中無生者。達無諦故。有諦
<lb ed="X" n="0242b12"/><lb ed="R061" n="0498a15"/>始終者。照有諦故。無始爲始。無終爲終。欲顯照窮。假
<lb ed="X" n="0242b13"/><lb ed="R061" n="0498a16"/>說始終故。第二中言衆生根本者。謂四住地。有始者。
<lb ed="X" n="0242b14"/><lb ed="R061" n="0498a17"/>以如來藏爲其本故。有終者。二種生死爲其末故。至
<lb ed="X" n="0242b15"/><lb ed="R061" n="0498a18"/>後文處當更分別。第三第四中言一念知者。如來實
<lb ed="X" n="0242b16"/><lb ed="R061" n="0498b01"/>無前後念異。但<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242007" n="0242007"/>此菩薩無常之智。如彼一念頃。佛能
<lb ed="X" n="0242b17"/><lb ed="R061" n="0498b02"/>遍知故。第三德中言住不可思議者。佛住無上菩提。
<lb ed="X" n="0242b18"/><lb ed="R061" n="0498b03"/>有五不思議故。如無上依經言。一切如來住無上菩
<lb ed="X" n="0242b19"/><lb ed="R061" n="0498b04"/>提處。有五種因緣不可思議。何等爲五。一者自性。二
<lb ed="X" n="0242b20"/><lb ed="R061" n="0498b05"/>者處。三者住。四者爲一異。五者爲利益。云何如來爲
<lb ed="X" n="0242b21"/><lb ed="R061" n="0498b06"/>菩提自性不可思議。卽色是如來不可得。離色是如
<lb ed="X" n="0242b22"/><lb ed="R061" n="0498b07"/>來不可得。受想行識亦如是。四大六根亦如是。卽有
<lb ed="X" n="0242b23"/><lb ed="R061" n="0498b08"/>法是如來不可得。無法亦如是。是名菩提自性不可
<lb ed="X" n="0242b24"/><lb ed="R061" n="0498b09"/>思議。云何如來爲菩提處不可思議。如來在欲界不
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0242c" n="0242c"/>
<lb ed="X" n="0242c01"/><lb ed="R061" n="0498b10"/>可思議。離欲界不可思議。色無色界亦如是。六道十
<lb ed="X" n="0242c02"/><lb ed="R061" n="0498b11"/>方亦如是。是名處不可思議。何者住不可思議。安樂
<lb ed="X" n="0242c03"/><lb ed="R061" n="0498b12"/>住。如來住不可思議。寂靜住。如來住不可思議。如是
<lb ed="X" n="0242c04"/><lb ed="R061" n="0498b13"/>有心住。無心住。梵住。如來住不可思議。云何爲一異
<lb ed="X" n="0242c05"/><lb ed="R061" n="0498b14"/>不可思議。三世如來在一處住。何者一處。自性淸淨
<lb ed="X" n="0242c06"/><lb ed="R061" n="0498b15"/>無漏法界。是諸如來。若一若異不可思議。云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242008" n="0242008"/>何爲利
<lb ed="X" n="0242c07"/><lb ed="R061" n="0498b16"/>益事不可思議。如來等一法界智慧神力皆悉平等。
<lb ed="X" n="0242c08"/><lb ed="R061" n="0498b17"/>住於無漏淸淨法界。能爲衆生無量利益。是名利益
<lb ed="X" n="0242c09"/><lb ed="R061" n="0498b18"/>不可思議。復次不可思議有二種。一者不可言說。過
<lb ed="X" n="0242c10"/><lb ed="R061" n="0499a01"/>語言境界故。二者出一切世。於世間中無譬類故。是
<lb ed="X" n="0242c11"/><lb ed="R061" n="0499a02"/>名不可思議故。第四德中。言二諦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242009" n="0242009"/>之外獨在無二者。
<lb ed="X" n="0242c12"/><lb ed="R061" n="0499a03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0242010" n="0242010"/>人王經言。超度世諦第一義之外。爲第十一地薩云
<lb ed="X" n="0242c13"/><lb ed="R061" n="0499a04"/>若。覺有非無法然淸淨。言世諦者。謂依他性及分別
<lb ed="X" n="0242c14"/><lb ed="R061" n="0499a05"/>性。有無二諦。此中合爲世諦。依他性中分別性無。所
<lb ed="X" n="0242c15"/><lb ed="R061" n="0499a06"/>顯。眞如名第一義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242011" n="0242011"/>諦。如來歸於一心之原。非有非無。
<lb ed="X" n="0242c16"/><lb ed="R061" n="0499a07"/>非虗非實。非有爲非無爲。非差別非平等。故言二諦
<lb ed="X" n="0242c17"/><lb ed="R061" n="0499a08"/>之外。是第三諦無比無對。名無二諦。名無盡諦。故言
<lb ed="X" n="0242c18"/><lb ed="R061" n="0499a09"/>獨在無二。如華嚴言。由信解力故。知非得無盡諦智
<lb ed="X" n="0242c19"/><lb ed="R061" n="0499a10"/>故。吾先以下。第三結明。先指廣說。後結略說。</p>
<lb ed="X" n="0242c20"/><lb ed="R061" n="0499a11"/><p xml:id="pX39p0242c2001">上來第一正明行德。此下第二諸門分別。於中有二。
<lb ed="X" n="0242c21"/><lb ed="R061" n="0499a12"/>先問。後答。問中言後一地者。謂如來地。法性身者。以
<lb ed="X" n="0242c22"/><lb ed="R061" n="0499a13"/>依法性而生實智。故從所依名爲法性。下文言實智
<lb ed="X" n="0242c23"/><lb ed="R061" n="0499a14"/>法身。卽此身也。</p>
<lb ed="X" n="0242c24"/><lb ed="R061" n="0499a15"/><p xml:id="pX39p0242c2401">答中有六。一出世界門。二世間果門。三能治門。四所
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0243a" n="0243a"/>
<lb ed="X" n="0243a01"/><lb ed="R061" n="0499a16"/>治門。五二生門。六二業門。初中有三。先顯二身。次顯
<lb ed="X" n="0243a02"/><lb ed="R061" n="0499a17"/>二土。第三重顯身土。初中有二。總標。別解。義如前說。
<lb ed="X" n="0243a03"/><lb ed="R061" n="0499a18"/>文相可知。二土中文有三。謂標釋結。釋中有二。先兼
<lb ed="X" n="0243a04"/><lb ed="R061" n="0499b01"/>顯凡夫土。後正明聖人士。此中有二。先菩薩士。後如
<lb ed="X" n="0243a05"/><lb ed="R061" n="0499b02"/>來土。是故以下第三結也。初地一念以下第三重顯
<lb ed="X" n="0243a06"/><lb ed="R061" n="0499b03"/>甚深。於中有三。一者二身甚深。二者法身甚深。三者
<lb ed="X" n="0243a07"/><lb ed="R061" n="0499b04"/>因果甚深。初中有二。先明難量。後顯假說。假說中言
<lb ed="X" n="0243a08"/><lb ed="R061" n="0499b05"/>初地百身千身萬身等者。二地千身三地萬身等。有
<lb ed="X" n="0243a09"/><lb ed="R061" n="0499b06"/>縛有解者。其攝報果限在百數。故言有縛。其願智果
<lb ed="X" n="0243a10"/><lb ed="R061" n="0499b07"/>出數量外。故言有解。又望未斷故言有縛。望其<anchor xml:id="nkr_note_add_0243a1001" n="0243a1001"/><anchor xml:id="beg0243a1001" n="0243a1001"/>已<anchor xml:id="end0243a1001"/>斷
<lb ed="X" n="0243a11"/><lb ed="R061" n="0499b08"/>故言有解。其法身處以下第二法身甚深。於中有二。
<lb ed="X" n="0243a12"/><lb ed="R061" n="0499b09"/>先明理智無見。後顯量智有見。亦可得言以下第三
<lb ed="X" n="0243a13"/><lb ed="R061" n="0499b10"/>因果甚深。於中有三。先明假說。有因有果。三賢爲因。
<lb ed="X" n="0243a14"/><lb ed="R061" n="0499b11"/>妙覺爲果故。次明因果絕言化道假說。汝應以下第
<lb ed="X" n="0243a15"/><lb ed="R061" n="0499b12"/>三結勸。</p>
<lb ed="X" n="0243a16"/><lb ed="R061" n="0499b13"/><p xml:id="pX39p0243a1601">第二世間果中有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243001" n="0243001"/>二。謂牒釋結。第二釋中有十五
<lb ed="X" n="0243a17"/><lb ed="R061" n="0499b14"/>階。前四階中皆有五句。一莊嚴。二王位。三眷屬。四受
<lb ed="X" n="0243a18"/><lb ed="R061" n="0499b15"/>敎處。五敎化處。後十一中唯有四句。初階中銅寶瓔
<lb ed="X" n="0243a19"/><lb ed="R061" n="0499b16"/>珞者。喩十住行莊嚴其身故。銅輪王者。受王位時銅
<lb ed="X" n="0243a20"/><lb ed="R061" n="0499b17"/>輪來應故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243002" n="0243002"/>有福子者。王有百子。皆有福德故。生一佛
<lb ed="X" n="0243a21"/><lb ed="R061" n="0499b18"/>土受佛敎行者。一時得生一佛世界故。敎二天下者。
<lb ed="X" n="0243a22"/><lb ed="R061" n="0500a01"/>於二天下而作王故。下下五句准此應知。第三中言
<lb ed="X" n="0243a23"/><lb ed="R061" n="0500a02"/>入十方佛國中者。一時得生十佛世界故。歡喜地中
<lb ed="X" n="0243a24"/><lb ed="R061" n="0500a03"/>四天王者。華嚴經說多作閻浮王者。此是佛成道處。
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0243b" n="0243b"/>
<lb ed="X" n="0243b01"/><lb ed="R061" n="0500a04"/>爲欲建立佛法故生。今此中言四天王者。上下階降
<lb ed="X" n="0243b02"/><lb ed="R061" n="0500a05"/>當此處故。是故二文皆有道理。諸餘異說准此應知。
<lb ed="X" n="0243b03"/><lb ed="R061" n="0500a06"/>千寶瓔珞以下二地。萬寶瓔珞以下三地。乃至等覺
<lb ed="X" n="0243b04"/><lb ed="R061" n="0500a07"/>三界王者。亦化無色界衆生故。生在非想非非想處
<lb ed="X" n="0243b05"/><lb ed="R061" n="0500a08"/>故。如十住斷結經言。佛言與汝說無色定。四大造色
<lb ed="X" n="0243b06"/><lb ed="R061" n="0500a09"/>所謂爲色。彼無此色乃謂無色。夫色有五乃成四大。
<lb ed="X" n="0243b07"/><lb ed="R061" n="0500a10"/>唯無形色故謂無色。痛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243003" n="0243003"/>色行色識色非是凡夫五通
<lb ed="X" n="0243b08"/><lb ed="R061" n="0500a11"/>所覩。唯有如來阿維顏菩薩乃見彼色。不退菩薩。執
<lb ed="X" n="0243b09"/><lb ed="R061" n="0500a12"/>權方便。往遊有想天上。與彼微識說微妙法。妙覺中
<lb ed="X" n="0243b10"/><lb ed="R061" n="0500a13"/>言法界王者。通化無邊法界衆生故。佛子以下第三
<lb ed="X" n="0243b11"/><lb ed="R061" n="0500a14"/>總結。動止俱遊者。外相寶輪隨王俱行故。常隨其身
<lb ed="X" n="0243b12"/><lb ed="R061" n="0500a15"/>者。內行瓔珞常隨二身故。</p>
<lb ed="X" n="0243b13"/><lb ed="R061" n="0500a16"/><p xml:id="pX39p0243b1301">第三能治門中有二。別明。總顯。言三賢菩薩伏三界
<lb ed="X" n="0243b14"/><lb ed="R061" n="0500a17"/>煩惱麤業道麤者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0243b1401" n="0243b1401"/><anchor xml:id="beg0243b1401" n="0243b1401"/>已<anchor xml:id="end0243b1401"/>伏三界分別起惑。亦伏惡道不
<lb ed="X" n="0243b15"/><lb ed="R061" n="0500a18"/>善業故。相續果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243004" n="0243004"/>亦起麤者。八難之果亦不起故。是見
<lb ed="X" n="0243b16"/><lb ed="R061" n="0500b01"/>道喜忍伏三道業道者。斷三惡道業種子故。而未能
<lb ed="X" n="0243b17"/><lb ed="R061" n="0500b02"/>離根本無明。故名爲伏。上地諸伏皆作是說也。初地
<lb ed="X" n="0243b18"/><lb ed="R061" n="0500b03"/>障有二無明中。第二惡道業無明也。離忍伏人中業
<lb ed="X" n="0243b19"/><lb ed="R061" n="0500b04"/>道者。微細犯戒種種業行人道多起故。名人中業。第
<lb ed="X" n="0243b20"/><lb ed="R061" n="0500b05"/>二地障有二之中。第二種種業行無明也。明忍伏六
<lb ed="X" n="0243b21"/><lb ed="R061" n="0500b06"/>天業道者。六欲天中五欲分別。障第三地勝定行故。
<lb ed="X" n="0243b22"/><lb ed="R061" n="0500b07"/>此下諸障思數相應通名業故。第三地障有二之中。
<lb ed="X" n="0243b23"/><lb ed="R061" n="0500b08"/>第一欲貪愚癡也。炎忍伏諸見業道者。於諸敎法如
<lb ed="X" n="0243b24"/><lb ed="R061" n="0500b09"/>言取義。障第四地道品行故。第四地障有二之中。第
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0243c" n="0243c"/>
<lb ed="X" n="0243c01"/><lb ed="R061" n="0500b10"/>二微妙淨法愛因無明也。勝忍伏疑見業道者。爲入
<lb ed="X" n="0243c02"/><lb ed="R061" n="0500b11"/>生死。爲入涅槃。如是猶預。故名疑見。第五地障有二
<lb ed="X" n="0243c03"/><lb ed="R061" n="0500b12"/>之中。第一一意欲入涅槃。一意欲入生死思惟無明
<lb ed="X" n="0243c04"/><lb ed="R061" n="0500b13"/>也。現忍伏因果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243005" n="0243005"/>道者。分別十二因緣行相。第六地障
<lb ed="X" n="0243c05"/><lb ed="R061" n="0500b14"/>有二之中。第一行法相續顯現無明也。無生忍伏果
<lb ed="X" n="0243c06"/><lb ed="R061" n="0500b15"/>業道者。分別果法刹那三相。七地二中。第一微細諸
<lb ed="X" n="0243c07"/><lb ed="R061" n="0500b16"/>相或現不現無明也。不動忍伏色因業道光忍伏心
<lb ed="X" n="0243c08"/><lb ed="R061" n="0500b17"/>因業道者。著色著心現行分別。望<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243006" n="0243006"/>可熏種。說名因故。
<lb ed="X" n="0243c09"/><lb ed="R061" n="0500b18"/>永不現行。故名爲伏。八九二地有二之中。皆取第二
<lb ed="X" n="0243c10"/><lb ed="R061" n="0501a01"/>無明障也。寂滅忍伏心色二習業道無垢忍伏道果
<lb ed="X" n="0243c11"/><lb ed="R061" n="0501a02"/>習者。第十地中能斷二著之熏習故。無垢地中能捨
<lb ed="X" n="0243c12"/><lb ed="R061" n="0501a03"/>二著之麤重故。依彼現因及與熏習所生麤重。相續
<lb ed="X" n="0243c13"/><lb ed="R061" n="0501a04"/>不斷。故說麤重名爲彼果。就實而言。一一地中皆斷
<lb ed="X" n="0243c14"/><lb ed="R061" n="0501a05"/>三種。<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c1401" n="0243c1401"/><anchor xml:id="beg0243c1401" n="0243c1401"/>但<anchor xml:id="end0243c1401"/>爲顯其能治轉深。故說先因次習後果。又麤
<lb ed="X" n="0243c15"/><lb ed="R061" n="0501a06"/>重有二種。若煩惱品麤重。種子斷時亦隨斷滅。若異
<lb ed="X" n="0243c16"/><lb ed="R061" n="0501a07"/>熟品麤重。是彼種類而微薄者。種子滅後相續不絕。
<lb ed="X" n="0243c17"/><lb ed="R061" n="0501a08"/>故言習先<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c1701" n="0243c1701"/><anchor xml:id="beg0243c1701" n="0243c1701"/>已<anchor xml:id="end0243c1701"/>滅而果不敗亡。今捨此故爲伏習果也。
<lb ed="X" n="0243c18"/><lb ed="R061" n="0501a09"/>是故以下第二總明。總作三位以明伏斷。三賢唯伏
<lb ed="X" n="0243c19"/><lb ed="R061" n="0501a10"/>未能見故。十一地中。亦伏亦斷。未拔根本故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c1901" n="0243c1901"/><anchor xml:id="beg0243c1901" n="0243c1901"/>已<anchor xml:id="end0243c1901"/>斷種
<lb ed="X" n="0243c20"/><lb ed="R061" n="0501a11"/>子。故妙覺忍中。唯斷非伏。根本無明<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c2001" n="0243c2001"/><anchor xml:id="beg0243c2001" n="0243c2001"/>已<anchor xml:id="end0243c2001"/>永盡故。法界
<lb ed="X" n="0243c21"/><lb ed="R061" n="0501a12"/>中一切無明者。異熟識中所起無明。於中生得佛地
<lb ed="X" n="0243c22"/><lb ed="R061" n="0501a13"/>頓斷。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243007" n="0243007"/>故言頓斷。於中委悉後文當說。</p>
<lb ed="X" n="0243c23"/><lb ed="R061" n="0501a14"/><p xml:id="pX39p0243c2301">此下第四所治愚門。在文有二。先因。後果。因愚之中
<lb ed="X" n="0243c24"/><lb ed="R061" n="0501a15"/>別明總結。別中先明根本無明。不了一切法迷法界
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0244a" n="0244a"/>
<lb ed="X" n="0244a01"/><lb ed="R061" n="0501a16"/>而起三界業果者。不了一切法卽是一法界。如起信
<lb ed="X" n="0244a02"/><lb ed="R061" n="0501a17"/>論云。不達一法界故。心不相應。忽然念起。名爲無明
<lb ed="X" n="0244a03"/><lb ed="R061" n="0501a18"/>故。次顯技末。於中言戒盜見者。卽是戒取。計邪因故。
<lb ed="X" n="0244a04"/><lb ed="R061" n="0501b01"/>果盜見者。卽是見取。計邪果故。謂於生死計樂淨等。
<lb ed="X" n="0244a05"/><lb ed="R061" n="0501b02"/>又有足上故名果見。如是二種名盜見者。邪取之義
<lb ed="X" n="0244a06"/><lb ed="R061" n="0501b03"/>名爲盜故。疑見者。推求道理猶預分別。是慧分別。故
<lb ed="X" n="0244a07"/><lb ed="R061" n="0501b04"/>名爲見。猶預之慧以爲疑故。爲顯是義。故言七見。見
<lb ed="X" n="0244a08"/><lb ed="R061" n="0501b05"/>一切處求故見。言六著者。開貪爲三。障出離道最勝
<lb ed="X" n="0244a09"/><lb ed="R061" n="0501b06"/>因故。淫欲名欲。餘名貪愛。著現前境名貪。願戀過去。
<lb ed="X" n="0244a10"/><lb ed="R061" n="0501b07"/>希求未來。總名爲愛。又於欲界外門所起名貪。色無
<lb ed="X" n="0244a11"/><lb ed="R061" n="0501b08"/>色界內門所起名愛。於法界中一切時起者。謂如說。
<lb ed="X" n="0244a12"/><lb ed="R061" n="0501b09"/>十三熏習。異熟識中恒流不絕故。所以是識名法界
<lb ed="X" n="0244a13"/><lb ed="R061" n="0501b10"/>者。能持三界諸法種子故。界是持義及因義故。佛子
<lb ed="X" n="0244a14"/><lb ed="R061" n="0501b11"/>以下第二總結。一切煩惱以十三爲本者。隨煩惱中
<lb ed="X" n="0244a15"/><lb ed="R061" n="0501b12"/>大中及小。皆以十三爲根本故。無明住地。與此十三
<lb ed="X" n="0244a16"/><lb ed="R061" n="0501b13"/>而作本故。是以<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a1601" n="0244a1601"/><anchor xml:id="beg0244a1601" n="0244a1601"/>已<anchor xml:id="end0244a1601"/>下次明果愚。於中有三。總標。別釋。
<lb ed="X" n="0244a17"/><lb ed="R061" n="0501b14"/>後明相攝。別釋中言見著二業者。見著二惑所發業
<lb ed="X" n="0244a18"/><lb ed="R061" n="0501b15"/>故。如是惑業。迷異熟識之所攝持。諸色欲心所起之
<lb ed="X" n="0244a19"/><lb ed="R061" n="0501b16"/>報分。爲欲界。若離淫欲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a1901" n="0244a1901"/><anchor xml:id="beg0244a1901" n="0244a1901"/>但<anchor xml:id="end0244a1901"/>迷色心所起之報分。爲色
<lb ed="X" n="0244a20"/><lb ed="R061" n="0501b17"/>界。若離色愛。但迷定心所起之報。爲無色界故。是故
<lb ed="X" n="0244a21"/><lb ed="R061" n="0501b18"/>以下相攝分齊。於中有二。先明相攝。後顯不攝。初中
<lb ed="X" n="0244a22"/><lb ed="R061" n="0502a01"/>言不出法界者。皆爲異熟識所攝故。第二中言唯佛
<lb ed="X" n="0244a23"/><lb ed="R061" n="0502a02"/>一人出法界外者。唯佛能離異熟識故。來入法界藏
<lb ed="X" n="0244a24"/><lb ed="R061" n="0502a03"/>者。以應化身入於三界故。人王經中名三界藏。彼言
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0244b" n="0244b"/>
<lb ed="X" n="0244b01"/><lb ed="R061" n="0502a04"/>一切衆生煩惱。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244001" n="0244001"/>不生。出三界藏。一切衆生果報二十
<lb ed="X" n="0244b02"/><lb ed="R061" n="0502a05"/>二根。不出三界。諸佛應化法身。亦不出三界。三界外
<lb ed="X" n="0244b03"/><lb ed="R061" n="0502a06"/>無衆生。佛何所化。是故我言三界外別有一衆生界
<lb ed="X" n="0244b04"/><lb ed="R061" n="0502a07"/>藏者。外道大有經中說。非七佛之所說。此義具如一
<lb ed="X" n="0244b05"/><lb ed="R061" n="0502a08"/>道章說。</p>
<lb ed="X" n="0244b06"/><lb ed="R061" n="0502a09"/><p xml:id="pX39p0244b0601">此下第五明二生門。於中有二。別明。總結。別中有二。
<lb ed="X" n="0244b07"/><lb ed="R061" n="0502a10"/>先明業生。後顯變生。業生之內亦有二別。三賢位中
<lb ed="X" n="0244b08"/><lb ed="R061" n="0502a11"/>伏麤無明。離於繫業。而有細愛用。不繫業故。善爲緣
<lb ed="X" n="0244b09"/><lb ed="R061" n="0502a12"/>子者。報因種子爲增上緣故。愛爲潤業者。以現行愛
<lb ed="X" n="0244b10"/><lb ed="R061" n="0502a13"/>潤業種子故。故名息用而不斷愛用者。息繫業用故。
<lb ed="X" n="0244b11"/><lb ed="R061" n="0502a14"/>異前凡夫。愛用潤業故。異後聖人也。次言十一人亦
<lb ed="X" n="0244b12"/><lb ed="R061" n="0502a15"/>伏法界中三界業果者。總擧聖位。初地乃至七地三
<lb ed="X" n="0244b13"/><lb ed="R061" n="0502a16"/>界果俱伏盡無餘八地乃盡者。明此位中理以業生。
<lb ed="X" n="0244b14"/><lb ed="R061" n="0502a17"/>用願智力自在生故。故不起愛以爲潤業。乃至七地
<lb ed="X" n="0244b15"/><lb ed="R061" n="0502a18"/>愛。最後身復不更受。故言無餘。八地不受。故言乃盡
<lb ed="X" n="0244b16"/><lb ed="R061" n="0502b01"/>也。從此以上示現作佛。此下第二顯變化生。謂從八
<lb ed="X" n="0244b17"/><lb ed="R061" n="0502b02"/>地以上四地。不受三界業種子報。故言無子愛三界
<lb ed="X" n="0244b18"/><lb ed="R061" n="0502b03"/>之報。以三界煩惱皆伏盡故。法執無明未能伏盡。故
<lb ed="X" n="0244b19"/><lb ed="R061" n="0502b04"/>言唯有無明習在。以是法執無明力故。發無漏業。受
<lb ed="X" n="0244b20"/><lb ed="R061" n="0502b05"/>變易報。而其三界熏習種子。乃至金剛。相續不絕。是
<lb ed="X" n="0244b21"/><lb ed="R061" n="0502b06"/>故說爲不出三界。又其淨土依止妙色。雖是無漏法
<lb ed="X" n="0244b22"/><lb ed="R061" n="0502b07"/>處所攝。而皆依止於異熟識。是故不名爲淨土也。以
<lb ed="X" n="0244b23"/><lb ed="R061" n="0502b08"/>大願力故變化生者。謂於穢土王宮受生。及與六道
<lb ed="X" n="0244b24"/><lb ed="R061" n="0502b09"/>受種種生。皆是變化不由業生故。以是故我昔以下
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0244c" n="0244c"/>
<lb ed="X" n="0244c01"/><lb ed="R061" n="0502b10"/>總結。天中說者。第六天中說是義故。業生者。七地<anchor xml:id="nkr_note_add_0244c0101" n="0244c0101"/><anchor xml:id="beg0244c0101" n="0244c0101"/>已<anchor xml:id="end0244c0101"/>
<lb ed="X" n="0244c02"/><lb ed="R061" n="0502b11"/>還故。變生者。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0244c0201" n="0244c0201"/><anchor xml:id="beg0244c0201" n="0244c0201"/>已<anchor xml:id="end0244c0201"/>上故。</p>
<lb ed="X" n="0244c03"/><lb ed="R061" n="0502b12"/><p xml:id="pX39p0244c0301">此下第六明二業門。於中有二。別明。總結。初慧業中
<lb ed="X" n="0244c04"/><lb ed="R061" n="0502b13"/>言無相無生智者。忘分別相及依他生故。心心緣法
<lb ed="X" n="0244c05"/><lb ed="R061" n="0502b14"/>性者。證實性故。而生無照者。以離能取所取分別故。
<lb ed="X" n="0244c06"/><lb ed="R061" n="0502b15"/>伏斷等業亦是慧業。但前<anchor xml:id="nkr_note_add_0244c0601" n="0244c0601"/><anchor xml:id="beg0244c0601" n="0244c0601"/>已<anchor xml:id="end0244c0601"/>顯。故今不說耳。智出
<lb ed="X" n="0244c07"/><lb ed="R061" n="0502b16"/>有諦中有爲無漏等者。依正體智出後得智。於中俱
<lb ed="X" n="0244c08"/><lb ed="R061" n="0502b17"/>有慈悲等德。上弘佛道。下化衆生。所以通名爲功德
<lb ed="X" n="0244c09"/><lb ed="R061" n="0502b18"/>業。從初聖以下。重顯功德業。以變易故。畢故不造新
<lb ed="X" n="0244c10"/><lb ed="R061" n="0503a01"/>者。功德轉增前變後易。故於生死有漏之業。但能畢
<lb ed="X" n="0244c11"/><lb ed="R061" n="0503a02"/>故而不造新也。變化生一切者。七地以下雖有業生。
<lb ed="X" n="0244c12"/><lb ed="R061" n="0503a03"/>而亦兼有變化生故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244c13"/><lb ed="R061" n="0503a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋義品</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0244002" n="0244002"/>○釋義品</head>
<lb ed="X" n="0244c14"/><lb ed="R061" n="0503a05"/><p xml:id="pX39p0244c1401">正明六入有三分中。初列名字。次辨觀相。如是二分
<lb ed="X" n="0244c15"/><lb ed="R061" n="0503a06"/>竟在於前。此第三依觀行相。釋前名義。訓釋諸名義。
<lb ed="X" n="0244c16"/><lb ed="R061" n="0503a07"/>故名釋義品也。在文有四。牒問。許說。總標。別釋。初牒
<lb ed="X" n="0244c17"/><lb ed="R061" n="0503a08"/>問者。學觀品初。問言云何菩薩學觀名字義相。及心
<lb ed="X" n="0244c18"/><lb ed="R061" n="0503a09"/>所行法。復當云何。此二問中。後問<anchor xml:id="nkr_note_add_0244c1801" n="0244c1801"/><anchor xml:id="beg0244c1801" n="0244c1801"/>已<anchor xml:id="end0244c1801"/>答前義相問。彼
<lb ed="X" n="0244c19"/><lb ed="R061" n="0503a10"/>品略答而未廣釋。故今重牒言汝先言義相云何者
<lb ed="X" n="0244c20"/><lb ed="R061" n="0503a11"/>也。所謂以下第二許說六位義相。佛子以下第三總
<lb ed="X" n="0244c21"/><lb ed="R061" n="0503a12"/>標所釋體義。菩薩體者。謂種性體義。名功德者。依
<lb ed="X" n="0244c22"/><lb ed="R061" n="0503a13"/>種性起一切<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244003" n="0244003"/>功德。有大義利故。有深所以。故佛以下
<lb ed="X" n="0244c23"/><lb ed="R061" n="0503a14"/>第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244004" n="0244004"/>二別釋。釋六位義。卽爲二分。前三後三爲二分故。</p>
<lb ed="X" n="0244c24"/><lb ed="R061" n="0503a15"/><p xml:id="pX39p0244c2401">釋三賢中。別明總結。初十住內釋初有二。先明入住
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0245a" n="0245a"/>
<lb ed="X" n="0245a01"/><lb ed="R061" n="0503a16"/>方便。後釋正入住相。初方便中。八句示現。一牒所入
<lb ed="X" n="0245a02"/><lb ed="R061" n="0503a17"/>位。二擧能入人。三者發心。四者立名。五者修行。六者
<lb ed="X" n="0245a03"/><lb ed="R061" n="0503a18"/>受報。七者得失。八者進退。發心住者。是牒所入。是人
<lb ed="X" n="0245a04"/><lb ed="R061" n="0503b01"/>以下擧能入人。言具縛者。在外凡位。不識者不識三
<lb ed="X" n="0245a05"/><lb ed="R061" n="0503b02"/>寶故。不解者不解<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245001" n="0245001"/>望人故。不智者。以迷好惡因故。不
<lb ed="X" n="0245a06"/><lb ed="R061" n="0503b03"/>知者。不了苦樂果故。從不識以下第三明發心。値佛
<lb ed="X" n="0245a07"/><lb ed="R061" n="0503b04"/>菩薩敎法者。謂或値佛。或値菩薩。或値佛及菩薩敎
<lb ed="X" n="0245a08"/><lb ed="R061" n="0503b05"/>法故。中起一念信者。於三境起決定信。信有佛道修
<lb ed="X" n="0245a09"/><lb ed="R061" n="0503b06"/>行可得故。發是信<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a0901" n="0245a0901"/><anchor xml:id="beg0245a0901" n="0245a0901"/>已<anchor xml:id="end0245a0901"/>名入內凡。發菩提心者。於大菩
<lb ed="X" n="0245a10"/><lb ed="R061" n="0503b07"/>提發決定願。願我當成無上菩提。作諸衆生一切義
<lb ed="X" n="0245a11"/><lb ed="R061" n="0503b08"/>利故。此人以下第四立名。言爾時者。發心<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a1101" n="0245a1101"/><anchor xml:id="beg0245a1101" n="0245a1101"/>已<anchor xml:id="end0245a1101"/>後。言住
<lb ed="X" n="0245a12"/><lb ed="R061" n="0503b09"/>前者。初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a1201" n="0245a1201"/><anchor xml:id="beg0245a1201" n="0245a1201"/>已<anchor xml:id="end0245a1201"/>前。是時名爲信想菩薩。以能修行十信
<lb ed="X" n="0245a13"/><lb ed="R061" n="0503b10"/>心故。假名菩薩者。心未堅實故。猶如輕毛故。名字菩
<lb ed="X" n="0245a14"/><lb ed="R061" n="0503b11"/>薩者。行不稱名故。未得義相故。其人以下第五修行。
<lb ed="X" n="0245a15"/><lb ed="R061" n="0503b12"/>於中有二。先明十信。後顯十戒。言十善者。謂遮十惡。
<lb ed="X" n="0245a16"/><lb ed="R061" n="0503b13"/>五八十戒者。是攝律儀戒。六波羅蜜戒者。是攝善法
<lb ed="X" n="0245a17"/><lb ed="R061" n="0503b14"/>戒也。復行以下第六受報。於中亦二。先牒十善及十
<lb ed="X" n="0245a18"/><lb ed="R061" n="0503b15"/>信因。後顯天報及人王報。鐵輪王者。統領一州。如色
<lb ed="X" n="0245a19"/><lb ed="R061" n="0503b16"/>薀門總攝諸色。粟散王者。別領諸國。如界門中十色
<lb ed="X" n="0245a20"/><lb ed="R061" n="0503b17"/>界別等故。如粟別故曰散。若依是義。自餘諸王。各領
<lb ed="X" n="0245a21"/><lb ed="R061" n="0503b18"/>別國。皆名粟散。如仁王經言。上品十善鐵輪王。中下
<lb ed="X" n="0245a22"/><lb ed="R061" n="0504a01"/>品十善粟散王故。今此經中。分粟散王以別二品。其
<lb ed="X" n="0245a23"/><lb ed="R061" n="0504a02"/>中品者仍受本名。下品王者。別名人王。由發大心。故
<lb ed="X" n="0245a24"/><lb ed="R061" n="0504a03"/>得爲王。善根差別。故有三別也。具足以下第七得失。
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0245b" n="0245b"/>
<lb ed="X" n="0245b01"/><lb ed="R061" n="0504a04"/>雖具諸惑而集諸善根。亦退以下第八進退。先標。後
<lb ed="X" n="0245b02"/><lb ed="R061" n="0504a05"/>釋。文相可知。</p>
<lb ed="X" n="0245b03"/><lb ed="R061" n="0504a06"/><p xml:id="pX39p0245b0301">佛子以下明初住相。於中有二。先牒方便。始入以下正
<lb ed="X" n="0245b04"/><lb ed="R061" n="0504a07"/>明住相。依人空盡門。得顯種性。故言始入空界住空
<lb ed="X" n="0245b05"/><lb ed="R061" n="0504a08"/>性位。始入空界。是發心義。依人空門初發心故。依人
<lb ed="X" n="0245b06"/><lb ed="R061" n="0504a09"/>空智發有中行。依佛敎法作意脩習一切功德。是爲
<lb ed="X" n="0245b07"/><lb ed="R061" n="0504a10"/>住義。離諸分別不自造心。任運生起一切功德。是爲
<lb ed="X" n="0245b08"/><lb ed="R061" n="0504a11"/>地義。而今未得。是故不名爲地。但得名住。此是簡別
<lb ed="X" n="0245b09"/><lb ed="R061" n="0504a12"/>住與地別也。治地中言常隨空心淨八萬四千法門者。
<lb ed="X" n="0245b10"/><lb ed="R061" n="0504a13"/>依六度法淨爾許門。是義廣說如賢劫經。彼有菩薩。
<lb ed="X" n="0245b11"/><lb ed="R061" n="0504a14"/>名曰喜王。晏坐七日。作是思惟。菩薩行何三昧。便速
<lb ed="X" n="0245b12"/><lb ed="R061" n="0504a15"/>逮致八萬四千諸度法門陀羅尼門等。過七日<anchor xml:id="nkr_note_add_0245b1201" n="0245b1201"/><anchor xml:id="beg0245b1201" n="0245b1201"/>已<anchor xml:id="end0245b1201"/>。往
<lb ed="X" n="0245b13"/><lb ed="R061" n="0504a16"/>詣佛所。請前所念。佛時對曰。快問是義。有三昧門。名
<lb ed="X" n="0245b14"/><lb ed="R061" n="0504a17"/>了諸法本。行是三昧。便速逮致八萬四千諸度門等。
<lb ed="X" n="0245b15"/><lb ed="R061" n="0504a18"/>何者是其八萬四千。彼經中說。諸佛功德。凡有三百
<lb ed="X" n="0245b16"/><lb ed="R061" n="0504b01"/>五十種門。於彼三百五十種德。各修六度以之爲因。
<lb ed="X" n="0245b17"/><lb ed="R061" n="0504b02"/>便有二千一百諸度。對治四大六衰之愚。便有二萬
<lb ed="X" n="0245b18"/><lb ed="R061" n="0504b03"/>一千諸度。言四大者。謂內四大。言六衰者。謂外六塵。
<lb ed="X" n="0245b19"/><lb ed="R061" n="0504b04"/>六塵之賊衰耗善法。故名爲衰。彼前二萬一千諸度。
<lb ed="X" n="0245b20"/><lb ed="R061" n="0504b05"/>各對衆生四種心患。便有八萬四千諸度。言四患者。
<lb ed="X" n="0245b21"/><lb ed="R061" n="0504b06"/>多貪瞋癡及等分行。是謂八萬四千法門。次言淸淨
<lb ed="X" n="0245b22"/><lb ed="R061" n="0504b07"/>鮮白故名治地者。依前八萬四千法門。能治四大六
<lb ed="X" n="0245b23"/><lb ed="R061" n="0504b08"/>衰四患。所以心地淸白。故名治地住也。修行中言長
<lb ed="X" n="0245b24"/><lb ed="R061" n="0504b09"/>養一切行者。依前所治淸白心地。長養諸行。故名修
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0245c" n="0245c"/>
<lb ed="X" n="0245c01"/><lb ed="R061" n="0504b10"/>行也。生貴中言生在佛家種子性淸淨者。依所修行
<lb ed="X" n="0245c02"/><lb ed="R061" n="0504b11"/>得生佛家。由佛敎力空解轉增。故名生貴也。多習無
<lb ed="X" n="0245c03"/><lb ed="R061" n="0504b12"/>量善根者。巧便修習衆多善根。以之故名方便具足
<lb ed="X" n="0245c04"/><lb ed="R061" n="0504b13"/>也。成就第六般若者。對治邪執故。名正心也。入無生
<lb ed="X" n="0245c05"/><lb ed="R061" n="0504b14"/>畢竟空界者。依般若力轉入三空。有進無退。名不退
<lb ed="X" n="0245c06"/><lb ed="R061" n="0504b15"/>也。從發心不生倒者。從發心來。遠離顚倒。不起煩惱
<lb ed="X" n="0245c07"/><lb ed="R061" n="0504b16"/>邪魔。可以破菩提心。以是義故名爲童眞。猶如年少
<lb ed="X" n="0245c08"/><lb ed="R061" n="0504b17"/>沙彌生來不犯色欲。如<name role="" type="person">央掘魔羅</name>經言。爾時世尊吿
<lb ed="X" n="0245c09"/><lb ed="R061" n="0504b18"/>央掘魔。汝當受持童眞。淨戒子注中言。童眞是沙彌
<lb ed="X" n="0245c10"/><lb ed="R061" n="0505a01"/>別名。胡本云式叉。宋言學。亦言隨順無違。今此位中
<lb ed="X" n="0245c11"/><lb ed="R061" n="0505a02"/>名童眞者。從發心來隨順理敎。而無違義也。當紹佛
<lb ed="X" n="0245c12"/><lb ed="R061" n="0505a03"/>位者。由前童眞隨順力故。從敎生解。名法王子也。得
<lb ed="X" n="0245c13"/><lb ed="R061" n="0505a04"/>無生心最上者。生空解中此最勝故。故名灌頂也。</p>
<lb ed="X" n="0245c14"/><lb ed="R061" n="0505a05"/><p xml:id="pX39p0245c1401">十行中先總明。進入五陰法性空者。前十住中得內
<lb ed="X" n="0245c15"/><lb ed="R061" n="0505a06"/>人空。此十行位得內法空。依法空解。亦行八萬四千
<lb ed="X" n="0245c16"/><lb ed="R061" n="0505a07"/>法門。是故通名爲中十行。次別明中始入法空者。前
<lb ed="X" n="0245c17"/><lb ed="R061" n="0505a08"/>得人空。而猶存法。今得法空。於內無遺。是故始生歡
<lb ed="X" n="0245c18"/><lb ed="R061" n="0505a09"/>喜心也。第二中言常化衆生者。內持戒行。外導衆生
<lb ed="X" n="0245c19"/><lb ed="R061" n="0505a10"/>故。名饒益也。於實得法忍心者。於法實性得法忍心。
<lb ed="X" n="0245c20"/><lb ed="R061" n="0505a11"/>依法忍故得衆生忍。無我我所。名無瞋恨也。常住功
<lb ed="X" n="0245c21"/><lb ed="R061" n="0505a12"/>德者。精進無息。所以常住。常住不廢。故名無盡也。不
<lb ed="X" n="0245c22"/><lb ed="R061" n="0505a13"/>失正念者。依禪定力。深伏癡亂。所以臨終不濁。是故
<lb ed="X" n="0245c23"/><lb ed="R061" n="0505a14"/>名爲離癡亂也。生生常在者。由般若力隨順覺者。所
<lb ed="X" n="0245c24"/><lb ed="R061" n="0505a15"/>以常在佛土現生。故名善現也。於我無我者。依方便
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0246a" n="0246a"/>
<lb ed="X" n="0246a01"/><lb ed="R061" n="0505a16"/>力。巧離二邊。乃至諸法無所染著。故名無著也。常順
<lb ed="X" n="0246a02"/><lb ed="R061" n="0505a17"/>敬者。依願度力。常能隨順三世佛法。故名尊重也。說
<lb ed="X" n="0246a03"/><lb ed="R061" n="0505a18"/>法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246001" n="0246001"/>度人者。依力度動成物軌。離惡行善。故名善法也。
<lb ed="X" n="0246a04"/><lb ed="R061" n="0505b01"/>二諦非如者。非二言下如言有二。故曰非如。所以然
<lb ed="X" n="0246a05"/><lb ed="R061" n="0505b02"/>者。以非相非非相故。以非相故。非如有諦之言。非非
<lb ed="X" n="0246a06"/><lb ed="R061" n="0505b03"/>相故。非如無諦之稱。作如是解。離虗妄言。以是義故
<lb ed="X" n="0246a07"/><lb ed="R061" n="0505b04"/>名眞實行。是依智度以立其名。與前慧度有何異者。
<lb ed="X" n="0246a08"/><lb ed="R061" n="0505b05"/>彼明遣相入空以順佛法身義。此顯亦遣非相涉俗
<lb ed="X" n="0246a09"/><lb ed="R061" n="0505b06"/>離虗妄義。由是道理。二度差別也。</p>
<lb ed="X" n="0246a10"/><lb ed="R061" n="0505b07"/><p xml:id="pX39p0246a1001">十迴向中亦先總明。衆生空者。假名人空。無我空者。
<lb ed="X" n="0246a11"/><lb ed="R061" n="0505b08"/>五陰法空。無我之法亦性空故。二空平等。無別者。其
<lb ed="X" n="0246a12"/><lb ed="R061" n="0505b09"/>人空觀通遣自他親疎之性。故言平等。其法空觀遍
<lb ed="X" n="0246a13"/><lb ed="R061" n="0505b10"/>遣內外差別之相。故言無別。一觀相者平等觀故。一
<lb ed="X" n="0246a14"/><lb ed="R061" n="0505b11"/>合相者無別見故。上言入者。一時頓入內外人法二
<lb ed="X" n="0246a15"/><lb ed="R061" n="0505b12"/>空觀故。是名第三平等空觀。卽爲見道三心方便。謂
<lb ed="X" n="0246a16"/><lb ed="R061" n="0505b13"/>內遣有情假緣智者。十住人空爲方便故。內遣諸法
<lb ed="X" n="0246a17"/><lb ed="R061" n="0505b14"/>假緣智者。十行法空爲方便故。遍遣一切有情諸法
<lb ed="X" n="0246a18"/><lb ed="R061" n="0505b15"/>假緣智者。以十迴向平等空觀爲方便故。從此方便。
<lb ed="X" n="0246a19"/><lb ed="R061" n="0505b16"/>立彼三心故。學習百萬億乃至空觀故。迴易前後者。
<lb ed="X" n="0246a20"/><lb ed="R061" n="0505b17"/>增前八萬四千法門。以至百萬億諸法門故。迴前空觀。
<lb ed="X" n="0246a21"/><lb ed="R061" n="0505b18"/>易後空觀。展轉增進不相離故。心心觀唯者。前心觀
<lb ed="X" n="0246a22"/><lb ed="R061" n="0506a01"/>其諸境唯心。後心亦觀諸境唯心故。明明寂滅者。前
<lb ed="X" n="0246a23"/><lb ed="R061" n="0506a02"/>明不取生起之相。後明亦遣暄動相故。如是心明長
<lb ed="X" n="0246a24"/><lb ed="R061" n="0506a03"/>養地上眞明觀法。故言長養。上地明觀法故。迴因向
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0246b" n="0246b"/>
<lb ed="X" n="0246b01"/><lb ed="R061" n="0506a04"/>果。此中因者地前方便。果者卽指地上正觀。乃至佛
<lb ed="X" n="0246b02"/><lb ed="R061" n="0506a05"/>地一切功德。卽以是義名爲迴向。復以無量心者。以
<lb ed="X" n="0246b03"/><lb ed="R061" n="0506a06"/>四無量心。受生三界。故言不捨。而無取著。故言不受。
<lb ed="X" n="0246b04"/><lb ed="R061" n="0506a07"/>故十向法如是者。是總結也。</p>
<lb ed="X" n="0246b05"/><lb ed="R061" n="0506a08"/><p xml:id="pX39p0246b0501">常以<anchor xml:id="nkr_note_add_0246b0501" n="0246b0501"/><anchor xml:id="beg0246b0501" n="0246b0501"/>已<anchor xml:id="end0246b0501"/>下第二別明。常以無相心者。離衆生相義。常
<lb ed="X" n="0246b06"/><lb ed="R061" n="0506a09"/>行六道者。救護衆生義也。觀一切法但有受等者。釋
<lb ed="X" n="0246b07"/><lb ed="R061" n="0506a10"/>不壞義。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246002" n="0246002"/>增假名而不住故。但有受者。是觀受假。但
<lb ed="X" n="0246b08"/><lb ed="R061" n="0506a11"/>有用者。是觀法假。但有名是觀名假。是三假義。後文
<lb ed="X" n="0246b09"/><lb ed="R061" n="0506a12"/>當說也。三世諸佛法一切時行者。依敎遍趣。故言等
<lb ed="X" n="0246b10"/><lb ed="R061" n="0506a13"/>行。是釋等一切佛義也。入一切佛國土者。卽是至一
<lb ed="X" n="0246b11"/><lb ed="R061" n="0506a14"/>切處義也。以常住三寶授與前人者。於一心內蘊三
<lb ed="X" n="0246b12"/><lb ed="R061" n="0506a15"/>寶德。恒授與人而無窮盡。卽是無盡功德藏義也。言
<lb ed="X" n="0246b13"/><lb ed="R061" n="0506a16"/>相善者。涉事化物之行。無漏善者。忘相觀空之解。解
<lb ed="X" n="0246b14"/><lb ed="R061" n="0506a17"/>時不壞假名。行時不失空解。如是習行不相違背。故
<lb ed="X" n="0246b15"/><lb ed="R061" n="0506a18"/>言隨順平等善根也。一切法者。有諦差別。一合相者。
<lb ed="X" n="0246b16"/><lb ed="R061" n="0506b01"/>無相平等。平等是如。故曰如相也。諸法無二者。不著
<lb ed="X" n="0246b17"/><lb ed="R061" n="0506b02"/>所取之境。般若無生者。不著能取之智。不著能所。是
<lb ed="X" n="0246b18"/><lb ed="R061" n="0506b03"/>無縛義。有無平等三世一合。是解脫義也。覺一切法
<lb ed="X" n="0246b19"/><lb ed="R061" n="0506b04"/>第一義諦者。是釋法界義。中道無相。一切法皆一照
<lb ed="X" n="0246b20"/><lb ed="R061" n="0506b05"/>相者。釋無量義。是三十心以下。第二總結三賢位也。</p>
<lb ed="X" n="0246b21"/><lb ed="R061" n="0506b06"/><p xml:id="pX39p0246b2101">此下第二釋十二地。於中有二。總明。別釋。初中言汝
<lb ed="X" n="0246b22"/><lb ed="R061" n="0506b07"/>先言云何名地者。先總問名字義相。今於其中別牒
<lb ed="X" n="0246b23"/><lb ed="R061" n="0506b08"/>地耳。持一切功德者。謂法界體周遍攝持一切功德。
<lb ed="X" n="0246b24"/><lb ed="R061" n="0506b09"/>猶如大地持山海等。生成一切因果者。能生一切善
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0246c" n="0246c"/>
<lb ed="X" n="0246c01"/><lb ed="R061" n="0506b10"/>因。成熟一切善果。猶如大地能生牙等。成花菓等。以
<lb ed="X" n="0246c02"/><lb ed="R061" n="0506b11"/>是二義名爲地故。</p>
<lb ed="X" n="0246c03"/><lb ed="R061" n="0506b12"/><p xml:id="pX39p0246c0301">此下別明初地中。言捨凡夫行者。得聖法故。捨凡夫
<lb ed="X" n="0246c04"/><lb ed="R061" n="0506b13"/>性。捨者卽是過凡夫義。下以十句顯是過義。一者家
<lb ed="X" n="0246c05"/><lb ed="R061" n="0506b14"/>過。如經生在佛家故。淸淨法界爲佛家故。二者位過。
<lb ed="X" n="0246c06"/><lb ed="R061" n="0506b15"/>如經紹菩薩位故。無所得心爲菩薩位故。三者聖衆
<lb ed="X" n="0246c07"/><lb ed="R061" n="0506b16"/>過。如經入聖衆中故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0246c0701" n="0246c0701"/><anchor xml:id="beg0246c0701" n="0246c0701"/>已<anchor xml:id="end0246c0701"/>入諸大菩薩數故。四者離邪
<lb ed="X" n="0246c08"/><lb ed="R061" n="0506b17"/>過。如經四魔不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246003" n="0246003"/>到故。諸魔邪障不能壞故。五者正觀
<lb ed="X" n="0246c09"/><lb ed="R061" n="0506b18"/>過。如經<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246004" n="0246004"/>無二邊平等雙照故。俱融有無而雙照故。六
<lb ed="X" n="0246c10"/><lb ed="R061" n="0507a01"/>者勝進過。如經大信始滿習學無生中道第一義諦
<lb ed="X" n="0246c11"/><lb ed="R061" n="0507a02"/>觀故。信學佛地中道觀故。七者兼照過。如經<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246005" n="0246005"/>常至二
<lb ed="X" n="0246c12"/><lb ed="R061" n="0507a03"/>地三地乃至十一地故。兼照最勝等餘門法界故。八
<lb ed="X" n="0246c13"/><lb ed="R061" n="0507a04"/>者當分過。如經心心寂滅法流水中一相無相故。遍
<lb ed="X" n="0246c14"/><lb ed="R061" n="0507a05"/>滿法中界心心恒流故。九者法身過。如經二身無方
<lb ed="X" n="0246c15"/><lb ed="R061" n="0507a06"/>故。十者佛土過。如經通同佛土故。依十種殊勝功德。
<lb ed="X" n="0246c16"/><lb ed="R061" n="0507a07"/>無不歡喜。故名歡喜地也。</p>
<lb ed="X" n="0246c17"/><lb ed="R061" n="0507a08"/><p xml:id="pX39p0246c1701">以正無相者。具足正戒。遠離邪非。而不取戒及持犯
<lb ed="X" n="0246c18"/><lb ed="R061" n="0507a09"/>相故。善入衆生界現<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246006" n="0246006"/>萬佛世界者。隨順衆生性。現諸
<lb ed="X" n="0246c19"/><lb ed="R061" n="0507a10"/>佛土故。六通變化空同無爲者。雖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246007" n="0246007"/>無所爲而無所爲
<lb ed="X" n="0246c20"/><lb ed="R061" n="0507a11"/>故。內捨三輪之濁。外離二邊之垢。以是義故。名離垢
<lb ed="X" n="0246c21"/><lb ed="R061" n="0507a12"/>地也。</p>
<lb ed="X" n="0246c22"/><lb ed="R061" n="0507a13"/><p xml:id="pX39p0246c2201">光慧信忍者。此第三地忍度增上。信忍三中居上品
<lb ed="X" n="0246c23"/><lb ed="R061" n="0507a14"/>故。仰依如來十二部光。照諸衆生十二支根。光光變
<lb ed="X" n="0246c24"/><lb ed="R061" n="0507a15"/>通。故名明地也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0247a" n="0247a"/>
<lb ed="X" n="0247a01"/><lb ed="R061" n="0507a16"/><p xml:id="pX39p0247a0101">大順無生起忍者。順忍三中始入下品故。觀一切法
<lb ed="X" n="0247a02"/><lb ed="R061" n="0507a17"/>二諦相者。雖復大順無生起忍。而恒觀察有無相故。
<lb ed="X" n="0247a03"/><lb ed="R061" n="0507a18"/>上觀者上弘佛道。下觀者下化衆生故。是第三觀慈
<lb ed="X" n="0247a04"/><lb ed="R061" n="0507b01"/>悲喜捨。加三爲七。七觀照耀。故名炎地也。</p>
<lb ed="X" n="0247a05"/><lb ed="R061" n="0507b02"/><p xml:id="pX39p0247a0501">順忍脩道者。順忍三中修中品故。三界無明疑見一
<lb ed="X" n="0247a06"/><lb ed="R061" n="0507b03"/>切無不皆空者。依諸諦觀能勝煩惱故。八辨功德入
<lb ed="X" n="0247a07"/><lb ed="R061" n="0507b04"/>五明論者。以是八五術勝諸世間故。所謂四辨因果
<lb ed="X" n="0247a08"/><lb ed="R061" n="0507b05"/>內道外道辨者。是顯八辨。於因於果各有四故。以是
<lb ed="X" n="0247a09"/><lb ed="R061" n="0507b06"/>八辨勝內外故。因中四者。依菩薩地有四辨故。果中
<lb ed="X" n="0247a10"/><lb ed="R061" n="0507b07"/>四者。依如來地亦有四故。如十地經言。復次法無碍
<lb ed="X" n="0247a11"/><lb ed="R061" n="0507b08"/>智。知一切菩薩行法行智行隨順入。以義無碍智。知
<lb ed="X" n="0247a12"/><lb ed="R061" n="0507b09"/>分別說十地義差別入。以辭無碍智。不壞說與隨順
<lb ed="X" n="0247a13"/><lb ed="R061" n="0507b10"/>諸地道。以樂說無碍智。說一一地無量相。論曰是中
<lb ed="X" n="0247a14"/><lb ed="R061" n="0507b11"/>菩薩地相者有四種。一智相。二說相。三與方便相。四
<lb ed="X" n="0247a15"/><lb ed="R061" n="0507b12"/>入無量門相是中故。一切菩薩行者。法行智行。示現
<lb ed="X" n="0247a16"/><lb ed="R061" n="0507b13"/>觀智說故。十地差別者謂心說者。口言應知。不壞說
<lb ed="X" n="0247a17"/><lb ed="R061" n="0507b14"/>與隨順諸地道者。不顚倒敎授故。云何如來地相。經
<lb ed="X" n="0247a18"/><lb ed="R061" n="0507b15"/>曰復次以法無碍智。知一切佛於一念間得正覺。
<lb ed="X" n="0247a19"/><lb ed="R061" n="0507b16"/>以義無碍智。知種種時事相差別。以辭無碍智。隨正
<lb ed="X" n="0247a20"/><lb ed="R061" n="0507b17"/>覺差別說。以樂說無碍智。於一一句法無量劫說。而
<lb ed="X" n="0247a21"/><lb ed="R061" n="0507b18"/>不窮盡。論曰是中如來地相者有四種。一法身相。
<lb ed="X" n="0247a22"/><lb ed="R061" n="0508a01"/>二色身相。三正覺相。四者說相。是中時者。隨何劫中
<lb ed="X" n="0247a23"/><lb ed="R061" n="0508a02"/>成何等佛。事者以何等佛土隨何等佛身。相者隨名
<lb ed="X" n="0247a24"/><lb ed="R061" n="0508a03"/>所記可得見聞故。隨正覺者。依十種佛如正覺說應
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0247b" n="0247b"/>
<lb ed="X" n="0247b01"/><lb ed="R061" n="0508a04"/>知故。如是二門各有四辨。是故名爲八辨功德。內外
<lb ed="X" n="0247b02"/><lb ed="R061" n="0508a05"/>者內明外明也。方道者醫方也。因果者因明論也。宗
<lb ed="X" n="0247b03"/><lb ed="R061" n="0508a06"/>名果故。鬼師者種種呪咀。是聲明論。由是能勝世間
<lb ed="X" n="0247b04"/><lb ed="R061" n="0508a07"/>諸道。總而言之。內卽勝諸煩惱。外卽勝諸世間。非彼
<lb ed="X" n="0247b05"/><lb ed="R061" n="0508a08"/>所勝。故名難勝也。</p>
<lb ed="X" n="0247b06"/><lb ed="R061" n="0508a09"/><p xml:id="pX39p0247b0601">上順諸法觀者。順忍上品故。三世一合寂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247001" n="0247001"/>照無二。是
<lb ed="X" n="0247b07"/><lb ed="R061" n="0508a10"/>觀現行。故名現前地也。</p>
<lb ed="X" n="0247b08"/><lb ed="R061" n="0508a11"/><p xml:id="pX39p0247b0801">無生忍諸法觀者。無生三忍中。始入下品故。非有煩
<lb ed="X" n="0247b09"/><lb ed="R061" n="0508a12"/>惱非無煩惱者。十地經言。住此菩薩遠行地中。不名
<lb ed="X" n="0247b10"/><lb ed="R061" n="0508a13"/>有煩惱者。不名無煩惱者。何以故。一切煩惱不現行
<lb ed="X" n="0247b11"/><lb ed="R061" n="0508a14"/>故。貪求如來智慧。未滿足故。一生一滅一果三界最
<lb ed="X" n="0247b12"/><lb ed="R061" n="0508a15"/>後一身者。是明遠至分段後邊故。一入一出集無量
<lb ed="X" n="0247b13"/><lb ed="R061" n="0508a16"/>功德乃至寂滅者。是明長時入觀脩行。以是二義。故
<lb ed="X" n="0247b14"/><lb ed="R061" n="0508a17"/>名遠行也。</p>
<lb ed="X" n="0247b15"/><lb ed="R061" n="0508a18"/><p xml:id="pX39p0247b1501">言是故者。是前<anchor xml:id="nkr_note_add_0247b1501" n="0247b1501"/><anchor xml:id="beg0247b1501" n="0247b1501"/>已<anchor xml:id="end0247b1501"/>受最後身故。此第八地捨三界報。
<lb ed="X" n="0247b16"/><lb ed="R061" n="0508b01"/>旣捨分段三界。故言變易果用。此是三種意生身中。
<lb ed="X" n="0247b17"/><lb ed="R061" n="0508b02"/>大力菩薩意生身也。入中忍無相慧者。無生忍三中。
<lb ed="X" n="0247b18"/><lb ed="R061" n="0508b03"/>始居中品故。出有入無化現無常者。恒出有諦常入
<lb ed="X" n="0247b19"/><lb ed="R061" n="0508b04"/>無諦。任運並觀化現自在。皆非常故。是依出入無異
<lb ed="X" n="0247b20"/><lb ed="R061" n="0508b05"/>之義以釋不動。如人王經八地中言。在有常脩空。處
<lb ed="X" n="0247b21"/><lb ed="R061" n="0508b06"/>空常萬化故。自見<anchor xml:id="nkr_note_add_0247b2101" n="0247b2101"/><anchor xml:id="beg0247b2101" n="0247b2101"/>己<anchor xml:id="end0247b2101"/>身當果諸佛摩頂說法者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0247b2102" n="0247b2102"/><anchor xml:id="beg0247b2102" n="0247b2102"/>己<anchor xml:id="end0247b2102"/>身
<lb ed="X" n="0247b22"/><lb ed="R061" n="0508b07"/>相續所成當果。有二法身之中。果極法身無二無別。
<lb ed="X" n="0247b23"/><lb ed="R061" n="0508b08"/>應化法身隨緣衆多。菩薩自見應化法身。故言諸佛。
<lb ed="X" n="0247b24"/><lb ed="R061" n="0508b09"/>今此菩薩以衆多身現諸佛會。故彼諸佛各爲說法。
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0247c" n="0247c"/>
<lb ed="X" n="0247c01"/><lb ed="R061" n="0508b10"/>此菩薩心遍彼諸身。隨聞說法各別脩行。故言身心
<lb ed="X" n="0247c02"/><lb ed="R061" n="0508b11"/>別行。如是道理非思量境。故言不可思議。是依當果
<lb ed="X" n="0247c03"/><lb ed="R061" n="0508b12"/>決定之義以釋不動。以是二義。名不動地也。</p>
<lb ed="X" n="0247c04"/><lb ed="R061" n="0508b13"/><p xml:id="pX39p0247c0401">復入上觀光光佛化者。無生三忍中。復入上品。觀智
<lb ed="X" n="0247c05"/><lb ed="R061" n="0508b14"/>光色光無不妙故。以是二義名妙慧地。</p>
<lb ed="X" n="0247c06"/><lb ed="R061" n="0508b15"/><p xml:id="pX39p0247c0601">菩薩爾時入中道第一義諦觀者。是明能入第十法
<lb ed="X" n="0247c07"/><lb ed="R061" n="0508b16"/>界。此是總句。下出別義。十句示現。一者行入。如經大
<lb ed="X" n="0247c08"/><lb ed="R061" n="0508b17"/>寂忍下品中行。行佛行處故。二者受入。如經坐千寶
<lb ed="X" n="0247c09"/><lb ed="R061" n="0508b18"/>相蓮華。受佛記位故。三者學入。如經學佛化功故。四
<lb ed="X" n="0247c10"/><lb ed="R061" n="0509a01"/>者斷入。如經二習伏斷故。五者信入。仰信佛智。如經
<lb ed="X" n="0247c11"/><lb ed="R061" n="0509a02"/>大信成故。六者證入。通達自境。如經同眞際等法性
<lb ed="X" n="0247c12"/><lb ed="R061" n="0509a03"/>故。同者以離能所二分別故。等者其三世平等性故。
<lb ed="X" n="0247c13"/><lb ed="R061" n="0509a04"/>如仁王經言。智慧雖起滅。以能無生無滅故。七者平
<lb ed="X" n="0247c14"/><lb ed="R061" n="0509a05"/>等入。依內證智。成一味德。如經二諦一相。一切功德
<lb ed="X" n="0247c15"/><lb ed="R061" n="0509a06"/>故。八者差別入。以外化智。善達機根。如經入衆生根
<lb ed="X" n="0247c16"/><lb ed="R061" n="0509a07"/>故。九者內敎入。如經無量瓔珞功德故。十者外形入。
<lb ed="X" n="0247c17"/><lb ed="R061" n="0509a08"/>如經一時等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247002" n="0247002"/>示一切形相故。依此十種功德之法。潤
<lb ed="X" n="0247c18"/><lb ed="R061" n="0509a09"/>彼六道衆生善根。故名法雲地也。</p>
<lb ed="X" n="0247c19"/><lb ed="R061" n="0509a10"/><p xml:id="pX39p0247c1901">無垢地中。在文有三。一者顯德。二立人稱。三釋地名。
<lb ed="X" n="0247c20"/><lb ed="R061" n="0509a11"/>初中言住大寂門中品忍觀者。第五大寂忍有三品
<lb ed="X" n="0247c21"/><lb ed="R061" n="0509a12"/>之中。今此位中住中品故。此是總句。此住有十種。一
<lb ed="X" n="0247c22"/><lb ed="R061" n="0509a13"/>者滿住。因行圓滿。如經功行滿足故。二者登住。登中
<lb ed="X" n="0247c23"/><lb ed="R061" n="0509a14"/>道頂。如經登大山臺故。三者心住。如經入百千三昧
<lb ed="X" n="0247c24"/><lb ed="R061" n="0509a15"/>故。四者身住。如經集佛儀用故。五者有爲住。有異熟識
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0248a" n="0248a"/>
<lb ed="X" n="0248a01"/><lb ed="R061" n="0509a16"/>苦諦生滅。如經唯有累果無常生滅故。六者無爲住。
<lb ed="X" n="0248a02"/><lb ed="R061" n="0509a17"/>遠離一切分別造作。如經心心無爲故。七者過下住。
<lb ed="X" n="0248a03"/><lb ed="R061" n="0509a18"/>下十地中因行未滿。如經行過十地故。八者同上住。
<lb ed="X" n="0248a04"/><lb ed="R061" n="0509b01"/>照中道頂。佛智不過。如經解與佛同故。九坐處住。恒
<lb ed="X" n="0248a05"/><lb ed="R061" n="0509b02"/>坐如來座。爲衆生說法。如經坐佛座處故。十境界住。
<lb ed="X" n="0248a06"/><lb ed="R061" n="0509b03"/>二諦一切法。二智無不見。如經其智見二常無常一
<lb ed="X" n="0248a07"/><lb ed="R061" n="0509b04"/>切法境故。言見二者。今猶未出二諦外故。當知以下
<lb ed="X" n="0248a08"/><lb ed="R061" n="0509b05"/>相形立名。於中有二。先立。後釋。所以<anchor xml:id="nkr_note_add_0248a0801" n="0248a0801"/><anchor xml:id="beg0248a0801" n="0248a0801"/>已<anchor xml:id="end0248a0801"/>下是第二釋。
<lb ed="X" n="0248a09"/><lb ed="R061" n="0509b06"/>大變力者。神通力故。百劫萬劫者。略千劫故。八法輪
<lb ed="X" n="0248a10"/><lb ed="R061" n="0509b07"/>者。爲二乘轉有作四諦法輪。爲菩薩轉無作四諦法
<lb ed="X" n="0248a11"/><lb ed="R061" n="0509b08"/>輪故。乃至進止一切法同者。以是義故名爲學佛也。
<lb ed="X" n="0248a12"/><lb ed="R061" n="0509b09"/>住是以下正釋地名。所言是者指前說故。入金剛三
<lb ed="X" n="0248a13"/><lb ed="R061" n="0509b10"/>昧者。依前所住百千三昧乘。入最後金剛三昧。此時
<lb ed="X" n="0248a14"/><lb ed="R061" n="0509b11"/>不爲諸相所壞。故言一相無相。亦復不爲諸垢所礙。
<lb ed="X" n="0248a15"/><lb ed="R061" n="0509b12"/>故言寂滅無爲。以是義故名無垢地。</p>
<lb ed="X" n="0248a16"/><lb ed="R061" n="0509b13"/><p xml:id="pX39p0248a1601">妙覺地中。亦有三分。總標。別釋。第三總結。初總標言
<lb ed="X" n="0248a17"/><lb ed="R061" n="0509b14"/>妙覺上忍大寂無相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248001" n="0248001"/>觀者。大寂忍三品中。妙覺在上
<lb ed="X" n="0248a18"/><lb ed="R061" n="0509b15"/>品故。別釋之中有其二句。初句顯德。後句釋名。顯德
<lb ed="X" n="0248a19"/><lb ed="R061" n="0509b16"/>之內有二子句。初顯利他功德周遍。後顯自利功德
<lb ed="X" n="0248a20"/><lb ed="R061" n="0509b17"/>圓滿。唯以一切衆生緣生善法者。如來圓智無功用
<lb ed="X" n="0248a21"/><lb ed="R061" n="0509b18"/>心。但由一切衆生機緣。任運遍生一切善法。是爲利
<lb ed="X" n="0248a22"/><lb ed="R061" n="0510a01"/>他功德周遍。亦自持一切功德者。雖恒與他一切善
<lb ed="X" n="0248a23"/><lb ed="R061" n="0510a02"/>法。而常不失自內圓德。是爲自利功德圓滿。以是二
<lb ed="X" n="0248a24"/><lb ed="R061" n="0510a03"/>義故名佛藏。此下第二釋妙覺名。於中二句。正釋。簡
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0248b" n="0248b"/>
<lb ed="X" n="0248b01"/><lb ed="R061" n="0510a04"/>別。而寂照一切法者。雖無功用。而有遍照。寂者妙義。
<lb ed="X" n="0248b02"/><lb ed="R061" n="0510a05"/>遠離生滅起動之亂故。照者覺義。永斷無明闇昧之
<lb ed="X" n="0248b03"/><lb ed="R061" n="0510a06"/>眠故。以是二義故名妙覺。下簡別言。自佛以下一切
<lb ed="X" n="0248b04"/><lb ed="R061" n="0510a07"/>菩薩照寂者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0248b0401" n="0248b0401"/><anchor xml:id="beg0248b0401" n="0248b0401"/>但<anchor xml:id="end0248b0401"/>照本來寂滅之理。故名照寂。而其內
<lb ed="X" n="0248b05"/><lb ed="R061" n="0510a08"/>心未離生滅。其能照智不離無明。是故未能寂照。不名
<lb ed="X" n="0248b06"/><lb ed="R061" n="0510a09"/>妙覺者也。第三總結之中有二。先指廣說。後結略說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0248b07"/><lb ed="R061" n="0510a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋佛母品</cb:mulu><head>○佛母品</head>
<lb ed="X" n="0248b08"/><lb ed="R061" n="0510a11"/><p xml:id="pX39p0248b0801">依廣開門顯經宗內。科其四品爲二分中。正明六入
<lb ed="X" n="0248b09"/><lb ed="R061" n="0510a12"/>竟在於前。此下一品顯六入境。言佛母者。母是生長
<lb ed="X" n="0248b10"/><lb ed="R061" n="0510a13"/>之義。三世諸佛一切種智。皆依二諦中道而生。此處
<lb ed="X" n="0248b11"/><lb ed="R061" n="0510a14"/>顯是義。故名佛母品。</p>
<lb ed="X" n="0248b12"/><lb ed="R061" n="0510a15"/><p xml:id="pX39p0248b1201">爾時以下在文有二。一者正明佛母。二者諸門分別。
<lb ed="X" n="0248b13"/><lb ed="R061" n="0510a16"/>初中亦二。先問。後答。問中有二。先擧智問。後就境問。
<lb ed="X" n="0248b14"/><lb ed="R061" n="0510a17"/>初中言二。初照智者。謂佛初智。菩薩初智。爲問生義。
<lb ed="X" n="0248b15"/><lb ed="R061" n="0510a18"/>故擧初智。寂照照寂之義復云何者。寂照慧依何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248002" n="0248002"/>起。
<lb ed="X" n="0248b16"/><lb ed="R061" n="0510b01"/>此是通問初後二智。就境問中亦有二句。先問二諦
<lb ed="X" n="0248b17"/><lb ed="R061" n="0510b02"/>法性。後問第一義諦。答中次第答前二問。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248003" n="0248003"/>前問中。正
<lb ed="X" n="0248b18"/><lb ed="R061" n="0510b03"/>答重釋。正答二句。先明三諦爲母。後顯諸門爲母。言
<lb ed="X" n="0248b19"/><lb ed="R061" n="0510b04"/>乃至者。十六諦中。先擧三諦。後顯十三諦門。乃至一
<lb ed="X" n="0248b20"/><lb ed="R061" n="0510b05"/>切法門無有不爲智之母故。二諦以下是答後問。在
<lb ed="X" n="0248b21"/><lb ed="R061" n="0510b06"/>文有三。謂牒釋結。釋中有二。別釋。總明。別釋二諦卽
<lb ed="X" n="0248b22"/><lb ed="R061" n="0510b07"/>有四門。一有無有門。二二無二門。三因緣門。四假名
<lb ed="X" n="0248b23"/><lb ed="R061" n="0510b08"/>門。有無有門者。謂分別性有理有事。道理假有假有
<lb ed="X" n="0248b24"/><lb ed="R061" n="0510b09"/>非空。名爲有諦。事法實無實無是空。名爲無諦。如經
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0248c" n="0248c"/>
<lb ed="X" n="0248c01"/><lb ed="R061" n="0510b10"/>世諦有故不空。無諦空故不有故。如是二諦常非不
<lb ed="X" n="0248c02"/><lb ed="R061" n="0510b11"/>爾故不一。而實非然故不二。如經二諦常爾故不一。
<lb ed="X" n="0248c03"/><lb ed="R061" n="0510b12"/>聖照空故不二故。此中二諦常爾者。假有不成假無。
<lb ed="X" n="0248c04"/><lb ed="R061" n="0510b13"/>實無不成實有故。此是如量智所分別。聖照空者。假
<lb ed="X" n="0248c05"/><lb ed="R061" n="0510b14"/>有不成假有。實無不成實無故。此是如理智所通達。
<lb ed="X" n="0248c06"/><lb ed="R061" n="0510b15"/>所以假有不成假有者。依名假立。是爲假有。所依名
<lb ed="X" n="0248c07"/><lb ed="R061" n="0510b16"/>言不可得故。能依假有不得成立。所以實無不成實
<lb ed="X" n="0248c08"/><lb ed="R061" n="0510b17"/>無者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248004" n="0248004"/>遣所計有。以立實無。所遣實有不可得故。能遣
<lb ed="X" n="0248c09"/><lb ed="R061" n="0510b18"/>實無不得成立。其如理智如是通達。故言聖照空故
<lb ed="X" n="0248c10"/><lb ed="R061" n="0511a01"/>不二。是爲初門二諦道理。此中不二正顯眞如。卽是
<lb ed="X" n="0248c11"/><lb ed="R061" n="0511a02"/>中道第一義諦也。第二二與不二門者。前說一諦有
<lb ed="X" n="0248c12"/><lb ed="R061" n="0511a03"/>無差別常爾不變。名爲世諦。有無俱空平等一味。是
<lb ed="X" n="0248c13"/><lb ed="R061" n="0511a04"/>故名爲第一義諦。如經有佛無佛法界不變故不空。第
<lb ed="X" n="0248c14"/><lb ed="R061" n="0511a05"/>一無二故不有故。此中法界者。假有實無分齊不亂。
<lb ed="X" n="0248c15"/><lb ed="R061" n="0511a06"/>故名法界。佛出世時。說是有無分界。佛滅度後有無
<lb ed="X" n="0248c16"/><lb ed="R061" n="0511a07"/>分界不變。是故先言有佛。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248005" n="0248005"/>後言無佛也。第一無二者。
<lb ed="X" n="0248c17"/><lb ed="R061" n="0511a08"/>是第一義無二相故。如是世諦有無差別。故與第一
<lb ed="X" n="0248c18"/><lb ed="R061" n="0511a09"/>義諦不一。有無不成。故與第一義諦不二。如經無佛
<lb ed="X" n="0248c19"/><lb ed="R061" n="0511a10"/>有佛法界二相故不一。諸法常淸淨故不二故。佛不
<lb ed="X" n="0248c20"/><lb ed="R061" n="0511a11"/>出世之時。有無分齊不亂。若佛出世之時。有無如本
<lb ed="X" n="0248c21"/><lb ed="R061" n="0511a12"/>無亂。不由<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248006" n="0248006"/>佛出照無二故。有無分界生其差別。是故
<lb ed="X" n="0248c22"/><lb ed="R061" n="0511a13"/>先言無佛。然後言有佛也。言諸法常淸淨者。謂隨言
<lb ed="X" n="0248c23"/><lb ed="R061" n="0511a14"/>相皆不成就。故與無相而不二也。第三因緣二諦門
<lb ed="X" n="0248c24"/><lb ed="R061" n="0511a15"/>者。諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0248c2401" n="0248c2401"/><anchor xml:id="beg0248c2401" n="0248c2401"/>已<anchor xml:id="end0248c2401"/>出三界諸行。而赴機緣。還入六道。如是感
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0249a" n="0249a"/>
<lb ed="X" n="0249a01"/><lb ed="R061" n="0511a16"/>應因緣集會。以知不無名爲有諦。雖不是無。而不得
<lb ed="X" n="0249a02"/><lb ed="R061" n="0511a17"/>有。不得有故且謂之無。雖謂之無。而不存無。有無俱
<lb ed="X" n="0249a03"/><lb ed="R061" n="0511a18"/>無。名爲無諦。如經諸佛還爲凡夫故不空。無無故不
<lb ed="X" n="0249a04"/><lb ed="R061" n="0511b01"/>有故。如上文言。因緣集故謂之有。非曰有是有。因緣
<lb ed="X" n="0249a05"/><lb ed="R061" n="0511b02"/>散故謂之無。非曰有是無者。正謂此門之二諦也。人
<lb ed="X" n="0249a06"/><lb ed="R061" n="0511b03"/>王經言。無無諦實無。寂滅第一空。諸法因緣有。有無
<lb ed="X" n="0249a07"/><lb ed="R061" n="0511b04"/>義如是故。此中無諦之空是眞實故。不與有諦爲一。
<lb ed="X" n="0249a08"/><lb ed="R061" n="0511b05"/>有諦之法本不生故。不與無諦爲二。故言空實故不
<lb ed="X" n="0249a09"/><lb ed="R061" n="0511b06"/>一。本際不生故不二。此門二諦卽是中道第一義。所
<lb ed="X" n="0249a10"/><lb ed="R061" n="0511b07"/>以然者。有不生故卽爲無諦。無亦空故卽爲有諦。所
<lb ed="X" n="0249a11"/><lb ed="R061" n="0511b08"/>以二諦卽爲中道。如上文言二諦一諦一合相故。第
<lb ed="X" n="0249a12"/><lb ed="R061" n="0511b09"/>四假名二諦門者。三假集有名爲世諦。實相名爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249001" n="0249001"/>一
<lb ed="X" n="0249a13"/><lb ed="R061" n="0511b10"/>義諦。如經不壞假名諸法相故不空。諸法卽非諸法
<lb ed="X" n="0249a14"/><lb ed="R061" n="0511b11"/>故不有故。人王經言。法性本無性。第一義空如。諸有
<lb ed="X" n="0249a15"/><lb ed="R061" n="0511b12"/>本有法。三假集假有。正謂此門之二諦相。言三假者。
<lb ed="X" n="0249a16"/><lb ed="R061" n="0511b13"/>所謂法假受假名假。此中名假是分別性。依名假立
<lb ed="X" n="0249a17"/><lb ed="R061" n="0511b14"/>諸法相故。受法二假是依他性。似人似法皆非實故。
<lb ed="X" n="0249a18"/><lb ed="R061" n="0511b15"/>此三假法。非是法故。不與第一義諦爲二。雖非是法。
<lb ed="X" n="0249a19"/><lb ed="R061" n="0511b16"/>非非法故。不與第一義爲一。故言法非法故不二。非
<lb ed="X" n="0249a20"/><lb ed="R061" n="0511b17"/>非法故不一。別明二諦竟在於前。</p>
<lb ed="X" n="0249a21"/><lb ed="R061" n="0511b18"/><p xml:id="pX39p0249a2101">此下第二總明八不。釋此文意。略有二門。一者通門。
<lb ed="X" n="0249a22"/><lb ed="R061" n="0512a01"/>二者別門。言通門者。謂如前說二諦四門。各有此中
<lb ed="X" n="0249a23"/><lb ed="R061" n="0512a02"/>四雙八不。是義云何。此初一雙不一不二。總釋四門
<lb ed="X" n="0249a24"/><lb ed="R061" n="0512a03"/>不一不二。言之與義不異前故。其第二雙不常不斷。
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0249b" n="0249b"/>
<lb ed="X" n="0249b01"/><lb ed="R061" n="0512a04"/>通釋四門不空不有。有卽爲常。無便斷故。第三不來
<lb ed="X" n="0249b02"/><lb ed="R061" n="0512a05"/>亦不去者。重顯初雙不一不二。有空不一故。有不從
<lb ed="X" n="0249b03"/><lb ed="R061" n="0512a06"/>空來。空有不二故。空不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249002" n="0249002"/>遣有去也。第四不生亦不滅
<lb ed="X" n="0249b04"/><lb ed="R061" n="0512a07"/>者。重顯第二不常不斷。不生故不有。不滅故不無。無
<lb ed="X" n="0249b05"/><lb ed="R061" n="0512a08"/>是斷義。有卽是常邊故。是故八不通於四門也。若就
<lb ed="X" n="0249b06"/><lb ed="R061" n="0512a09"/>別義。釋此四雙次第示現。彼前四門。是義云何。此中
<lb ed="X" n="0249b07"/><lb ed="R061" n="0512a10"/>不一亦不二者。顯彼初雙二諦離邊。以有無常爾故不
<lb ed="X" n="0249b08"/><lb ed="R061" n="0512a11"/>一。聖智照空故不二故。第二不常亦不斷者。顯第二
<lb ed="X" n="0249b09"/><lb ed="R061" n="0512a12"/>門二諦離邊。以法界不變故不斷。第一無二故不常
<lb ed="X" n="0249b10"/><lb ed="R061" n="0512a13"/>故。第三不來亦不去者。顯第三門二諦中道。以因緣
<lb ed="X" n="0249b11"/><lb ed="R061" n="0512a14"/>和合而無從來。因緣破散而無所去故。第四不生亦
<lb ed="X" n="0249b12"/><lb ed="R061" n="0512a15"/>不滅者。顯第四門二諦中道。以不壞假名而非有生。
<lb ed="X" n="0249b13"/><lb ed="R061" n="0512a16"/>用顯實相。而非有滅故。是謂別門八不義也。而二相
<lb ed="X" n="0249b14"/><lb ed="R061" n="0512a17"/>卽聖智無二者。前說四雙皆不相離。故離諸邊而不
<lb ed="X" n="0249b15"/><lb ed="R061" n="0512a18"/>隨中。謂如不一卽是不二。乃至不滅卽是不生。如是
<lb ed="X" n="0249b16"/><lb ed="R061" n="0512b01"/>相卽遠離諸邊。如是二諦相卽不離。所以二智隨境
<lb ed="X" n="0249b17"/><lb ed="R061" n="0512b02"/>無二。是故無二之二諦境。能爲無二之二智母。以之故
<lb ed="X" n="0249b18"/><lb ed="R061" n="0512b03"/>言無二故。是諸佛菩薩智母。然智母之義。略有三種。
<lb ed="X" n="0249b19"/><lb ed="R061" n="0512b04"/>一者一切衆生本覺之性。始覺所依。故名智母。能與
<lb ed="X" n="0249b20"/><lb ed="R061" n="0512b05"/>始覺而作本體。二者一切菩薩當來佛果現智所依。
<lb ed="X" n="0249b21"/><lb ed="R061" n="0512b06"/>故名智母。未得之時彼名佛性。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249b2101" n="0249b2101"/><anchor xml:id="beg0249b2101" n="0249b2101"/>已<anchor xml:id="end0249b2101"/>得之時名薩婆若。如
<lb ed="X" n="0249b22"/><lb ed="R061" n="0512b07"/>人王經言。一切衆生性根本智母。卽爲薩婆若體。諸
<lb ed="X" n="0249b23"/><lb ed="R061" n="0512b08"/>佛未來以當佛爲智母。未得爲性。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249b2301" n="0249b2301"/><anchor xml:id="beg0249b2301" n="0249b2301"/>已<anchor xml:id="end0249b2301"/>得薩婆若。三乘
<lb ed="X" n="0249b24"/><lb ed="R061" n="0512b09"/>般若不生不滅。自性常住。一切衆生以此爲覺性故。
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0249c" n="0249c"/>
<lb ed="X" n="0249c01"/><lb ed="R061" n="0512b10"/>案云三乘以下。重顯第一本覺之性。故言常住。亦名
<lb ed="X" n="0249c02"/><lb ed="R061" n="0512b11"/>覺性也。三者二諦中道非本非當。能生聖智。故名智
<lb ed="X" n="0249c03"/><lb ed="R061" n="0512b12"/>母。今此文中顯第三義也。十方以下第三總結。正明
<lb ed="X" n="0249c04"/><lb ed="R061" n="0512b13"/>智母竟在於前。</p>
<lb ed="X" n="0249c05"/><lb ed="R061" n="0512b14"/><p xml:id="pX39p0249c0501">此下第二諸門分別。於中有二。先問。後答。初問之中
<lb ed="X" n="0249c06"/><lb ed="R061" n="0512b15"/>卽發三問。先問能覺之頓漸。次問所斷之一異。後問
<lb ed="X" n="0249c07"/><lb ed="R061" n="0512b16"/>脩時劫數久近。答中有二。一者讚問許說。二者對問
<lb ed="X" n="0249c08"/><lb ed="R061" n="0512b17"/>正答。此中次第答前三問。先答初問。於中有二。正答。
<lb ed="X" n="0249c09"/><lb ed="R061" n="0512b18"/>結答。初中正明是頓非漸。然此漸頓有二義。一者依
<lb ed="X" n="0249c10"/><lb ed="R061" n="0513a01"/>人漸頓。二者對境漸頓。依人漸頓者。若依一人相續
<lb ed="X" n="0249c11"/><lb ed="R061" n="0513a02"/>始終。卽漸淨諸漏。其智漸增。若依諸人衆多相續。卽
<lb ed="X" n="0249c12"/><lb ed="R061" n="0513a03"/>頓淨諸漏。頓成正覺。如楞伽經言。譬如奄摩羅菓。漸
<lb ed="X" n="0249c13"/><lb ed="R061" n="0513a04"/>次成就。非爲一時。大慧。衆生淸淨自心現流亦復如
<lb ed="X" n="0249c14"/><lb ed="R061" n="0513a05"/>是。漸次淸淨非爲一時。又言大慧。譬如阿梨耶識分
<lb ed="X" n="0249c15"/><lb ed="R061" n="0513a06"/>別現境。自身資生器世間等。一時而知。非是前後。報
<lb ed="X" n="0249c16"/><lb ed="R061" n="0513a07"/>佛如來亦復如是。一時成就諸衆生界。置竟天淨妙
<lb ed="X" n="0249c17"/><lb ed="R061" n="0513a08"/>宮殿脩行淸淨之處。乃至廣說故。第二對境明漸頓
<lb ed="X" n="0249c18"/><lb ed="R061" n="0513a09"/>者。若對十重法界。伏除十種鄣等。卽須漸除。其智漸
<lb ed="X" n="0249c19"/><lb ed="R061" n="0513a10"/>增。若對一法界門。永斷生得無明。直是頓覺。亦爲頓
<lb ed="X" n="0249c20"/><lb ed="R061" n="0513a11"/>斷。以金剛以還唯是仰信未能見故。如仁王經言。從
<lb ed="X" n="0249c21"/><lb ed="R061" n="0513a12"/>習忍至頂三昧。皆名爲伏一切煩惱。而無相信滅一
<lb ed="X" n="0249c22"/><lb ed="R061" n="0513a13"/>切煩惱生解脫智。照第一義諦。不名爲見。所謂見者。
<lb ed="X" n="0249c23"/><lb ed="R061" n="0513a14"/>是薩婆若。是故我昔以來常說唯佛所知見覺頂三
<lb ed="X" n="0249c24"/><lb ed="R061" n="0513a15"/>昧。以下至於信忍。所不知不見不覺。唯佛頓解。不名爲
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0250a" n="0250a"/>
<lb ed="X" n="0250a01"/><lb ed="R061" n="0513a16"/>信。漸漸伏者。慧雖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250001" n="0250001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0250001" n="0250001"/><anchor xml:id="beg0250001" n="0250001"/>起滅<anchor xml:id="end0250001"/>，以能無生無滅。此心若滅卽累
<lb ed="X" n="0250a02"/><lb ed="R061" n="0513a17"/>無不滅。無生無滅。乃至廣說故。今此文中。通就二門
<lb ed="X" n="0250a03"/><lb ed="R061" n="0513a18"/>以顯頓義。初言一億八千無垢大士卽坐達法性原
<lb ed="X" n="0250a04"/><lb ed="R061" n="0513b01"/>者。是依諸人顯一時。達一心原而成妙覺也。次言頓
<lb ed="X" n="0250a05"/><lb ed="R061" n="0513b02"/>覺無二一切法一合相者。是對境界以明頓覺。一合
<lb ed="X" n="0250a06"/><lb ed="R061" n="0513b03"/>相者一法界故。是前二句明自覺義。從法會下顯覺
<lb ed="X" n="0250a07"/><lb ed="R061" n="0513b04"/>他義。是故以下第二就答。於中有二。結頓結同。先結
<lb ed="X" n="0250a08"/><lb ed="R061" n="0513b05"/>頓中卽有二句。無漸覺世尊者。是結衆人一時達義。
<lb ed="X" n="0250a09"/><lb ed="R061" n="0513b06"/>唯有頓覺如來者。是結頓覺一合相義。三世以下結
<lb ed="X" n="0250a10"/><lb ed="R061" n="0513b07"/>同說也。</p>
<lb ed="X" n="0250a11"/><lb ed="R061" n="0513b08"/><p xml:id="pX39p0250a1101">此下第二答一異問。於中有二。先遮其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250002" n="0250002"/>義一。後許其
<lb ed="X" n="0250a12"/><lb ed="R061" n="0513b09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0250003" n="0250003"/>義異。初中有三。一者總遮。二者別釋。一過三者。擧人
<lb ed="X" n="0250a13"/><lb ed="R061" n="0513b10"/>結過。初中言無明者。謂無明藏。卽是無始無明住地。
<lb ed="X" n="0250a14"/><lb ed="R061" n="0513b11"/>所言心者。謂自<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250004" n="0250004"/>相心神解爲性。於中委悉後文當說。
<lb ed="X" n="0250a15"/><lb ed="R061" n="0513b12"/>自相心神終至佛地。其無明者是所斷法。是故不可
<lb ed="X" n="0250a16"/><lb ed="R061" n="0513b13"/>以爲一也。別顯過中。卽顯四過。一凡聖非二過。二大
<lb ed="X" n="0250a17"/><lb ed="R061" n="0513b14"/>味不異過。三者擧正顯邪。四者以近況遠。初中有二。
<lb ed="X" n="0250a18"/><lb ed="R061" n="0513b15"/>正顯。重釋。正顯中言解者。身相神解。乃至證理慧解。
<lb ed="X" n="0250a19"/><lb ed="R061" n="0513b16"/>言無明者。根本無明。言諸見者。七種見等。若使神解
<lb ed="X" n="0250a20"/><lb ed="R061" n="0513b17"/>與無明一。卽其慧解與諸見一。故無縛解。凡聖爲一
<lb ed="X" n="0250a21"/><lb ed="R061" n="0513b18"/>也。釋中有二。直釋。轉釋。中言而共一心者。無明諸見
<lb ed="X" n="0250a22"/><lb ed="R061" n="0514a01"/>共一解心故。生滅一時者。非前後共是一刹那故。不
<lb ed="X" n="0250a23"/><lb ed="R061" n="0514a02"/>別者。結前一心。不異者。結前一時。大味不異過相可
<lb ed="X" n="0250a24"/><lb ed="R061" n="0514a03"/>知。一切菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a2401" n="0250a2401"/><anchor xml:id="beg0250a2401" n="0250a2401"/>已<anchor xml:id="end0250a2401"/>下。第三擧正顯邪。復以<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a2402" n="0250a2402"/><anchor xml:id="beg0250a2402" n="0250a2402"/>已<anchor xml:id="end0250a2402"/>下。第四以
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0250b" n="0250b"/>
<lb ed="X" n="0250b01"/><lb ed="R061" n="0514a04"/>近況遠。無相心中有無明者。彼師執言。凡一切法是
<lb ed="X" n="0250b02"/><lb ed="R061" n="0514a05"/>非無定。有所善者必有不善。有所知者必有不知。如
<lb ed="X" n="0250b03"/><lb ed="R061" n="0514a06"/>一聖智。望下爲知名爲智慧。望上不知卽是無明。作
<lb ed="X" n="0250b04"/><lb ed="R061" n="0514a07"/>如是執。故成大過。而言以下第三結過也。</p>
<lb ed="X" n="0250b05"/><lb ed="R061" n="0514a08"/><p xml:id="pX39p0250b0501">我法以下第二許異。於中有二。一者略簡是非。二者
<lb ed="X" n="0250b06"/><lb ed="R061" n="0514a09"/>廣顯異相。簡是非中卽有四句。初句許其同一行者。
<lb ed="X" n="0250b07"/><lb ed="R061" n="0514a10"/>行者卽是假名衆生。衆生之用總御諸法。衆生之義
<lb ed="X" n="0250b08"/><lb ed="R061" n="0514a11"/>處處受生。縱卽逕於三世。橫卽攬於五陰。攬五陰故。
<lb ed="X" n="0250b09"/><lb ed="R061" n="0514a12"/>善惡皆屬一人。逕三世故。前後相續百劫。是爲佛法
<lb ed="X" n="0250b10"/><lb ed="R061" n="0514a13"/>之正義也。第二句遮同一心義。心是陰法。法是差別。
<lb ed="X" n="0250b11"/><lb ed="R061" n="0514a14"/>善惡不同。前後不一。是故不得同一心也。第三句者。
<lb ed="X" n="0250b12"/><lb ed="R061" n="0514a15"/>引佛證別。第四句者。擧果責一。略簡是非竟在於
<lb ed="X" n="0250b13"/><lb ed="R061" n="0514a16"/>前。</p>
<lb ed="X" n="0250b14"/><lb ed="R061" n="0514a17"/><p xml:id="pX39p0250b1401">是故以下廣顯異相。於中有四。一者簡別善惡因果。
<lb ed="X" n="0250b15"/><lb ed="R061" n="0514a18"/>二者重顯善因善果。三者會通敎理不違。四者精釋
<lb ed="X" n="0250b16"/><lb ed="R061" n="0514b01"/>果因無差。初中言一切善受佛果者。謂生得善及作
<lb ed="X" n="0250b17"/><lb ed="R061" n="0514b02"/>得善。皆爲正因。受佛果故。無明受有爲生滅之果者。
<lb ed="X" n="0250b18"/><lb ed="R061" n="0514b03"/>生得無明作得無明。皆爲正因。受生滅果故。是故以
<lb ed="X" n="0250b19"/><lb ed="R061" n="0514b04"/>下擧果結因。順理因果通名爲善。違理因果通名惡故
<lb ed="X" n="0250b20"/><lb ed="R061" n="0514b05"/>也。故名以下第二重顯善因善果。於中二句。初句直
<lb ed="X" n="0250b21"/><lb ed="R061" n="0514b06"/>明。後句重釋。初中言善不受生滅之果者。善非無明。
<lb ed="X" n="0250b22"/><lb ed="R061" n="0514b07"/>亦寂靜故。唯受常佛之果者。善是隨順寂靜性故。重
<lb ed="X" n="0250b23"/><lb ed="R061" n="0514b08"/>釋中言凡聖一切善皆名無漏者。是釋唯受常果之
<lb ed="X" n="0250b24"/><lb ed="R061" n="0514b09"/>由。由其隨順寂靜之性。違逆諸漏。故名無漏。所以然
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0250c" n="0250c"/>
<lb ed="X" n="0250c01"/><lb ed="R061" n="0514b10"/>者。由因緣故。言由因者。謂生得善隨順本覺。正從性
<lb ed="X" n="0250c02"/><lb ed="R061" n="0514b11"/>淨本覺而來。從是轉成諸作得善。所以凡夫一切善
<lb ed="X" n="0250c03"/><lb ed="R061" n="0514b12"/>法。皆順本覺寂靜之性。違返諸漏。故名無漏。是義分
<lb ed="X" n="0250c04"/><lb ed="R061" n="0514b13"/>明出受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250005" n="0250005"/>學。覺品也。言由緣者。凡諸世間所有善根。皆
<lb ed="X" n="0250c05"/><lb ed="R061" n="0514b14"/>依諸佛無緣大悲平等福田而生長。所以隨順如來
<lb ed="X" n="0250c06"/><lb ed="R061" n="0514b15"/>福田。違逆諸漏。故名無漏。由是二緣性是無漏。故不
<lb ed="X" n="0250c07"/><lb ed="R061" n="0514b16"/>得<anchor xml:id="nkr_note_add_0250c0701" n="0250c0701"/><anchor xml:id="beg0250c0701" n="0250c0701"/>已<anchor xml:id="end0250c0701"/>還歸寂靜。歸寂靜故受常住果。如大悲經言。佛
<lb ed="X" n="0250c08"/><lb ed="R061" n="0514b17"/>言阿難。若人樂著三有果報。於佛福田若行布施諸
<lb ed="X" n="0250c09"/><lb ed="R061" n="0514b18"/>餘善根。願我世世莫入涅槃。以此善根不入涅槃無
<lb ed="X" n="0250c10"/><lb ed="R061" n="0515a01"/>有是處。是人雖不樂求涅槃。然於佛所。種諸善根。我
<lb ed="X" n="0250c11"/><lb ed="R061" n="0515a02"/>說是人必入涅槃。案云此中入涅槃者。謂入如來大般
<lb ed="X" n="0250c12"/><lb ed="R061" n="0515a03"/>涅槃。由佛福田之所引故。還同此經常佛之果。而餘
<lb ed="X" n="0250c13"/><lb ed="R061" n="0515a04"/>處說有漏善者。望傍緣說。故不相違也。而言以下第
<lb ed="X" n="0250c14"/><lb ed="R061" n="0515a05"/>三會通。於中先會權敎。後通實理。初中而言受漏果者。
<lb ed="X" n="0250c15"/><lb ed="R061" n="0515a06"/>謂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250006" n="0250006"/>經。說五戒十善受人天果。如來爲化下劣衆生。畏
<lb ed="X" n="0250c16"/><lb ed="R061" n="0515a07"/>三途苦求人天樂。背三業惡行諸善法。故約緣因作
<lb ed="X" n="0250c17"/><lb ed="R061" n="0515a08"/>如是說。言緣因者。謂十善等若望佛果卽爲正因。望
<lb ed="X" n="0250c18"/><lb ed="R061" n="0515a09"/>人天報但爲緣因。報因直是增上緣故。此是會敎。次
<lb ed="X" n="0250c19"/><lb ed="R061" n="0515a10"/>通道理。言非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250007" n="0250007"/>爲漏因者無明業受果故者。前說諸善
<lb ed="X" n="0250c20"/><lb ed="R061" n="0515a11"/>不受漏果。世間所有生滅漏果。正是無明業所受故。所
<lb ed="X" n="0250c21"/><lb ed="R061" n="0515a12"/>以不爲善業正果。此中無明業受果者。由無明力不
<lb ed="X" n="0250c22"/><lb ed="R061" n="0515a13"/>覺心動。心動之相名爲業識。無明與業以爲正因。遍
<lb ed="X" n="0250c23"/><lb ed="R061" n="0515a14"/>生一切生死之果。是謂如實因果道理也。會通敎理
<lb ed="X" n="0250c24"/><lb ed="R061" n="0515a15"/>竟在於前。此下第四精釋果因。於中有二。先果。後因。
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0251a" n="0251a"/>
<lb ed="X" n="0251a01"/><lb ed="R061" n="0515a16"/>果中言是名三受三苦者。謂無明業之所受果卽是
<lb ed="X" n="0251a02"/><lb ed="R061" n="0515a17"/>三受。亦名三苦。苦受在於惡趣。二在於善道。於中樂
<lb ed="X" n="0251a03"/><lb ed="R061" n="0515a18"/>受三禪以下。其捨受者四禪<anchor xml:id="nkr_note_add_0251a0301" n="0251a0301"/><anchor xml:id="beg0251a0301" n="0251a0301"/>已<anchor xml:id="end0251a0301"/>上。苦受說名苦苦。樂
<lb ed="X" n="0251a04"/><lb ed="R061" n="0515b01"/>受說名壞苦。第三捨受名爲行苦。通卽三受皆是行
<lb ed="X" n="0251a05"/><lb ed="R061" n="0515b02"/>苦。此是顯果差別。下卽對因分別二受。善緣因果者。
<lb ed="X" n="0251a06"/><lb ed="R061" n="0515b03"/>樂捨二受善業增上緣因之果。苦苦惡因果者。三途
<lb ed="X" n="0251a07"/><lb ed="R061" n="0515b04"/>苦苦惡業因緣所生之果。一切皆苦無明爲本者。一
<lb ed="X" n="0251a08"/><lb ed="R061" n="0515b05"/>切三受皆是行苦。齊由無明爲本因故。良惡有輕重
<lb ed="X" n="0251a09"/><lb ed="R061" n="0515b06"/>三品故。果有三途苦別。善有粗精二別故。果有樂捨
<lb ed="X" n="0251a10"/><lb ed="R061" n="0515b07"/>不同。粗善有散有定故。樂通欲色二界。精善愛心故。
<lb ed="X" n="0251a11"/><lb ed="R061" n="0515b08"/>捨貫色無色界。如是善惡輕重。三界精粗。齊以無明
<lb ed="X" n="0251a12"/><lb ed="R061" n="0515b09"/>業識爲本。是故三途諸苦。三界諸受等。以刹那行苦
<lb ed="X" n="0251a13"/><lb ed="R061" n="0515b10"/>爲體。以其因中無明無厚薄。業相無麤細。是故其果
<lb ed="X" n="0251a14"/><lb ed="R061" n="0515b11"/>行苦無輕重。刹那無奢促。故言一切皆苦無明爲本。
<lb ed="X" n="0251a15"/><lb ed="R061" n="0515b12"/>當知因果道理。毫釐無差違耶。</p>
<lb ed="X" n="0251a16"/><lb ed="R061" n="0515b13"/><p xml:id="pX39p0251a1601">此下第三答第三問。於中有二。牒問。答問。答問之中
<lb ed="X" n="0251a17"/><lb ed="R061" n="0515b14"/>亦有其二。先明劫數多少。後顯行道久近。初中亦二。
<lb ed="X" n="0251a18"/><lb ed="R061" n="0515b15"/>先判三品劫量。後<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251001" n="0251001"/>別衆多劫名。初中言三銖者。六銖
<lb ed="X" n="0251a19"/><lb ed="R061" n="0515b16"/>爲一分。三銖卽分半也。一切賢聖以下。次明行道久
<lb ed="X" n="0251a20"/><lb ed="R061" n="0515b17"/>近。於中有二。先明行時久近。後顯行法多少。初中亦
<lb ed="X" n="0251a21"/><lb ed="R061" n="0515b18"/>二。正明。別顯。正明中言一切賢聖入數量者。謂三賢
<lb ed="X" n="0251a22"/><lb ed="R061" n="0516a01"/>初始入量理。乃至等覺爲其後邊。於其中間逕於百
<lb ed="X" n="0251a23"/><lb ed="R061" n="0516a02"/>劫者。謂如前說萬里之劫以爲一數。至於百劫。故名
<lb ed="X" n="0251a24"/><lb ed="R061" n="0516a03"/>百萬阿僧祇劫。次簡別言。若入是數得佛不久者。雖
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0251b" n="0251b"/>
<lb ed="X" n="0251b01"/><lb ed="R061" n="0516a04"/>逕百萬不以爲久故。又初發心時便成正覺故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0251b0101" n="0251b0101"/><anchor xml:id="beg0251b0101" n="0251b0101"/>已<anchor xml:id="end0251b0101"/>知
<lb ed="X" n="0251b02"/><lb ed="R061" n="0516a05"/>百萬卽入一念故。若不入者不名菩薩者。未得不退。
<lb ed="X" n="0251b03"/><lb ed="R061" n="0516a06"/>非實菩薩故。法門者以下明行法多少。於中有二。先
<lb ed="X" n="0251b04"/><lb ed="R061" n="0516a07"/>明轉增。後結總攝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0251b05"/><lb ed="R061" n="0516a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋因果品</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0251002" n="0251002"/>○因果品</head>
<lb ed="X" n="0251b06"/><lb ed="R061" n="0516a09"/><p xml:id="pX39p0251b0601">因果品者。如來爲說有二分中。初廣開門竟在於前。
<lb ed="X" n="0251b07"/><lb ed="R061" n="0516a10"/>此下第二就略攝門以辨經宗。此中略立因果二門。
<lb ed="X" n="0251b08"/><lb ed="R061" n="0516a11"/>總攝六位行德。四十二賢聖故。所由爲因。所起爲果。
<lb ed="X" n="0251b09"/><lb ed="R061" n="0516a12"/>由起相待通爲因果。此中顯是義。故名因果品也。在
<lb ed="X" n="0251b10"/><lb ed="R061" n="0516a13"/>文有二。先問。後答。問中二句。領前。問後。答中亦二。別
<lb ed="X" n="0251b11"/><lb ed="R061" n="0516a14"/>答。結答。別中亦二。先因。後果。因中有二。先明能生根
<lb ed="X" n="0251b12"/><lb ed="R061" n="0516a15"/>本。後顯所出德行。初中亦二。總明。別釋。總明之中有
<lb ed="X" n="0251b13"/><lb ed="R061" n="0516a16"/>其三句。一者擧人標行。言十般若者。十度皆以慧爲
<lb ed="X" n="0251b14"/><lb ed="R061" n="0516a17"/>首故。離慧不能忘三輪故。二者釋本。三者結本也。別
<lb ed="X" n="0251b15"/><lb ed="R061" n="0516a18"/>釋之中。先牒。後釋。華嚴經說。十度之中各有十種。今
<lb ed="X" n="0251b16"/><lb ed="R061" n="0516b01"/>此經中略立三三。攝彼十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251003" n="0251003"/>十。於中前七文顯可知。方
<lb ed="X" n="0251b17"/><lb ed="R061" n="0516b02"/>便三中巧會有無者。因緣合故謂之有。非曰有是有。
<lb ed="X" n="0251b18"/><lb ed="R061" n="0516b03"/>因緣散故謂之無。非曰有是無。若如是一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251004" n="0251004"/>一切難問
<lb ed="X" n="0251b19"/><lb ed="R061" n="0516b04"/>無不會通。故曰巧會。不捨不受者。謂於生死涅槃諸
<lb ed="X" n="0251b20"/><lb ed="R061" n="0516b05"/>法達如夢。非有非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251005" n="0251005"/>無。故不捨。非有故不受。故於一切
<lb ed="X" n="0251b21"/><lb ed="R061" n="0516b06"/>無所障礙也。通力中言報通者。依無分別智力。任運
<lb ed="X" n="0251b22"/><lb ed="R061" n="0516b07"/>自在故。脩定通者。依脩邊際定力。作意自在故。變化
<lb ed="X" n="0251b23"/><lb ed="R061" n="0516b08"/>通者。依通慧力十四變化故。不同其前二力也。第十
<lb ed="X" n="0251b24"/><lb ed="R061" n="0516b09"/>中言無相智者。以分別智。觀無相理故。第六慧度是
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0251c" n="0251c"/>
<lb ed="X" n="0251c01"/><lb ed="R061" n="0516b10"/>無分別故。</p>
<lb ed="X" n="0251c02"/><lb ed="R061" n="0516b11"/><p xml:id="pX39p0251c0201">此下明其所出德行。於中有三。謂標釋結。標中言十
<lb ed="X" n="0251c03"/><lb ed="R061" n="0516b12"/>智者。卽是前說十波羅蜜。十皆名智。如前釋故。此擧能
<lb ed="X" n="0251c04"/><lb ed="R061" n="0516b13"/>生根本。總標所出德行。七財以下別釋所生。於中有
<lb ed="X" n="0251c05"/><lb ed="R061" n="0516b14"/>三。一者正明所生德行。二者示彼所照之境。三者顯
<lb ed="X" n="0251c06"/><lb ed="R061" n="0516b15"/>其所除之障。初中有二。別明。總擧。別明之內略顯八門
<lb ed="X" n="0251c07"/><lb ed="R061" n="0516b16"/>第一明七聖財。一切賢聖。用此七德。長養法身。資益
<lb ed="X" n="0251c08"/><lb ed="R061" n="0516b17"/>慧命。用之成佛。終無窮盡。以是義故名爲聖財。故言
<lb ed="X" n="0251c09"/><lb ed="R061" n="0516b18"/>賢用成佛故說財。賢聖所用德行衆多。所以取七爲
<lb ed="X" n="0251c10"/><lb ed="R061" n="0517a01"/>聖財者。良由信爲衆德之基。施爲出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251006" n="0251006"/>信之利。戒能除
<lb ed="X" n="0251c11"/><lb ed="R061" n="0517a02"/>劫財難。聞能採集諸珍。慚崇善而增長。愧拒惡而遠
<lb ed="X" n="0251c12"/><lb ed="R061" n="0517a03"/>離。慧能將導六財令其增進。六入賢聖豐饒。此七爲
<lb ed="X" n="0251c13"/><lb ed="R061" n="0517a04"/>要。是故說此名爲七財。總說雖然。於中分別者。此中
<lb ed="X" n="0251c14"/><lb ed="R061" n="0517a05"/>七財十度所生。所以但取殊勝信等。如是七中皆有
<lb ed="X" n="0251c15"/><lb ed="R061" n="0517a06"/>十種。如十無盡藏品廣說。彼言何等爲菩薩信藏。此
<lb ed="X" n="0251c16"/><lb ed="R061" n="0517a07"/>菩薩信一切法空無眞實。信一切法無相。信一切法
<lb ed="X" n="0251c17"/><lb ed="R061" n="0517a08"/>無願。信一切法無作者。信一切法不實。信一切法無
<lb ed="X" n="0251c18"/><lb ed="R061" n="0517a09"/>堅固。信一切法無量。信一切法無上。信一切法不可
<lb ed="X" n="0251c19"/><lb ed="R061" n="0517a10"/>度。信一切法不生。乃至廣說。案云是明深信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251007" n="0251007"/>其深法
<lb ed="X" n="0251c20"/><lb ed="R061" n="0517a11"/>空。一信空無眞實者。諸佛如來眞實功德無所有故。
<lb ed="X" n="0251c21"/><lb ed="R061" n="0517a12"/>二無相者。諸佛相好不可得故。三無願者。大願所度
<lb ed="X" n="0251c22"/><lb ed="R061" n="0517a13"/>衆生空故。四無作者者。法性緣起無能作故。五不實
<lb ed="X" n="0251c23"/><lb ed="R061" n="0517a14"/>者。虗空無爲不成實故。六無堅固者。涅槃常住無堅
<lb ed="X" n="0251c24"/><lb ed="R061" n="0517a15"/>實故。七無量者。過去世空無可<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251008" n="0251008"/>進求思量法故。八無
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0252a" n="0252a"/>
<lb ed="X" n="0252a01"/><lb ed="R061" n="0517a16"/>上者。未來世空。無應當得增上法故。九不可度者。現
<lb ed="X" n="0252a02"/><lb ed="R061" n="0517a17"/>在十方世界亦空。不可圖度遠近等故。十不生者。三
<lb ed="X" n="0252a03"/><lb ed="R061" n="0517a18"/>世劫空。曾今當生不可得故。能信十種皆不可得。而
<lb ed="X" n="0252a04"/><lb ed="R061" n="0517b01"/>不撥無一切諸法。如彼下文。言皆諸佛法不可思議。
<lb ed="X" n="0252a05"/><lb ed="R061" n="0517b02"/>心不驚怖。乃至皆入一切劫不可思議。心不驚怖故。
<lb ed="X" n="0252a06"/><lb ed="R061" n="0517b03"/>如說信財有十如是。後六亦爾。</p>
<lb ed="X" n="0252a07"/><lb ed="R061" n="0517b04"/><p xml:id="pX39p0252a0701">第二明四攝者。瑜伽論菩薩地。云何菩薩方便所攝
<lb ed="X" n="0252a08"/><lb ed="R061" n="0517b05"/>身語意業。謂四攝事。復何因緣唯四攝事說名方便。
<lb ed="X" n="0252a09"/><lb ed="R061" n="0517b06"/>謂諸菩薩由是四種。於諸衆生。普能攝受。調伏成熟。
<lb ed="X" n="0252a10"/><lb ed="R061" n="0517b07"/>除此無有若過若增。何等名爲四種方便。一隨順方
<lb ed="X" n="0252a11"/><lb ed="R061" n="0517b08"/>便。二能攝方便。三令入方便。四隨轉方便。何以故。先
<lb ed="X" n="0252a12"/><lb ed="R061" n="0517b09"/>以種種財物布施。饒益有情。爲欲令彼聽受所說奉
<lb ed="X" n="0252a13"/><lb ed="R061" n="0517b10"/>敎行故。次行愛語。於彼彼處有愚癡者。爲欲除彼所
<lb ed="X" n="0252a14"/><lb ed="R061" n="0517b11"/>有愚癡令無餘故。令其攝受瞻察正理。如是名爲能
<lb ed="X" n="0252a15"/><lb ed="R061" n="0517b12"/>攝方便。若諸菩薩知彼有情<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252001" n="0252001"/>受。瞻察正道理<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a1501" n="0252a1501"/><anchor xml:id="beg0252a1501" n="0252a1501"/>已<anchor xml:id="end0252a1501"/>。次行
<lb ed="X" n="0252a16"/><lb ed="R061" n="0517b13"/>利行。拔彼有情。出不善處。於其善處。勸導調伏安處
<lb ed="X" n="0252a17"/><lb ed="R061" n="0517b14"/>建立。如是利行。名令入方便。若諸菩薩如是方便。令
<lb ed="X" n="0252a18"/><lb ed="R061" n="0517b15"/>諸有情得趣入<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a1801" n="0252a1801"/><anchor xml:id="beg0252a1801" n="0252a1801"/>已<anchor xml:id="end0252a1801"/>。最後與其於正事業同共脩行。令
<lb ed="X" n="0252a19"/><lb ed="R061" n="0517b16"/>彼隨轉。由是因緣。令所化者不作是念。汝自無有圓
<lb ed="X" n="0252a20"/><lb ed="R061" n="0517b17"/>滿淨信尸羅施惠。何賴於善。勸導於他。諫悔呵擯。與
<lb ed="X" n="0252a21"/><lb ed="R061" n="0517b18"/>作憶念。是故菩薩同事攝事。當知是名隨轉方便。論
<lb ed="X" n="0252a22"/><lb ed="R061" n="0518a01"/>說如是。今此經言利益<g ref="#CB00400">𣽈</g>語施法同事。次第雖異。行
<lb ed="X" n="0252a23"/><lb ed="R061" n="0518a02"/>實應同也。</p>
<lb ed="X" n="0252a24"/><lb ed="R061" n="0518a03"/><p xml:id="pX39p0252a2401">第三明四辨者。是四無礙。義如上說。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0252b" n="0252b"/>
<lb ed="X" n="0252b01"/><lb ed="R061" n="0518a04"/><p xml:id="pX39p0252b0101">第四明四依者。初捨世間衆生所依行。次捨世間飾
<lb ed="X" n="0252b02"/><lb ed="R061" n="0518a05"/>詞文句。三捨佛敎不了義經。四捨了經聞慧分別。如
<lb ed="X" n="0252b03"/><lb ed="R061" n="0518a06"/>其次第漸趣入故。如顯揚論云。所依者謂四種依。廣
<lb ed="X" n="0252b04"/><lb ed="R061" n="0518a07"/>說如經。一依法不依衆生。謂若法是如來所說。或弟
<lb ed="X" n="0252b05"/><lb ed="R061" n="0518a08"/>子說。十二分敎。隨學隨聽。不衆生所行行學。亦不隨
<lb ed="X" n="0252b06"/><lb ed="R061" n="0518a09"/>轉。二依義不依文。謂若法非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252002" n="0252002"/>餘詞者。所造綺文字句
<lb ed="X" n="0252b07"/><lb ed="R061" n="0518a10"/>唯能顯了。獨法淸淨。鮮白梵行。於此法中。恭敬信解。
<lb ed="X" n="0252b08"/><lb ed="R061" n="0518a11"/>非於能顯顚倒梵行。及不顯了梵行。但飾詞者。所造
<lb ed="X" n="0252b09"/><lb ed="R061" n="0518a12"/>綺文字句。三依了義經不依不了義經。謂於如來所
<lb ed="X" n="0252b10"/><lb ed="R061" n="0518a13"/>說相似甚深空性相應隨順諸緣緣起法中。不妄執
<lb ed="X" n="0252b11"/><lb ed="R061" n="0518a14"/>著。如言淺義亦不住自內見取心。唯勸尋究顯了義
<lb ed="X" n="0252b12"/><lb ed="R061" n="0518a15"/>經。四依智不依識。謂不唯聽聞而生知足。便不進脩
<lb ed="X" n="0252b13"/><lb ed="R061" n="0518a16"/>法隨法行。然爲盡諸漏。勸求自內證眞諦智故。</p>
<lb ed="X" n="0252b14"/><lb ed="R061" n="0518a17"/><p xml:id="pX39p0252b1401">第五十力。第六四無畏。第七六通。第八三明。如是四
<lb ed="X" n="0252b15"/><lb ed="R061" n="0518a18"/>門。後文當說。此是別明。次言百萬億阿僧祗功德者。
<lb ed="X" n="0252b16"/><lb ed="R061" n="0518b01"/>第二總擧。</p>
<lb ed="X" n="0252b17"/><lb ed="R061" n="0518b02"/><p xml:id="pX39p0252b1701">上來第一正明所生一切德行。此下第二示所緣境。
<lb ed="X" n="0252b18"/><lb ed="R061" n="0518b03"/>於中有三。謂標釋結。初言次第生智能緣八世諦一
<lb ed="X" n="0252b19"/><lb ed="R061" n="0518b04"/>切法者。擧能照智標所緣境。第一義諦無相易照。故
<lb ed="X" n="0252b20"/><lb ed="R061" n="0518b05"/>今<anchor xml:id="nkr_note_add_0252b2001" n="0252b2001"/><anchor xml:id="beg0252b2001" n="0252b2001"/>但<anchor xml:id="end0252b2001"/>顯世諦差別。第二別顯八世諦法。一者四諦。染
<lb ed="X" n="0252b21"/><lb ed="R061" n="0518b06"/>淨二法各有果因故。二者二諦。初門二諦皆是世諦
<lb ed="X" n="0252b22"/><lb ed="R061" n="0518b07"/>故。三者十二緣。義如前說故。四者緣成假。如陰緣成
<lb ed="X" n="0252b23"/><lb ed="R061" n="0518b08"/>一假人。又四塵緣成一假柱等。如經緣成假法無我
<lb ed="X" n="0252b24"/><lb ed="R061" n="0518b09"/>有法故。五者相待假。相待有三。一相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252003" n="0252003"/>集相待。如長短
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0252c" n="0252c"/>
<lb ed="X" n="0252c01"/><lb ed="R061" n="0518b10"/>等。二相避相待。如靑黃等。三相對相待。如有無。如經
<lb ed="X" n="0252c02"/><lb ed="R061" n="0518b11"/>相待一切相虗故。六者相續假。依前後念以成一假。
<lb ed="X" n="0252c03"/><lb ed="R061" n="0518b12"/>從前至後不斷絕故。如經相續名一空不可得故。七
<lb ed="X" n="0252c04"/><lb ed="R061" n="0518b13"/>者法假。一刹那頃心心所法。及諸四塵極微等法。從
<lb ed="X" n="0252c05"/><lb ed="R061" n="0518b14"/>因而生。相集而起。離緣非法。卽法非緣。名因生假。亦
<lb ed="X" n="0252c06"/><lb ed="R061" n="0518b15"/>名法假。如經因生集起。卽法非緣。實實集有。名生成
<lb ed="X" n="0252c07"/><lb ed="R061" n="0518b16"/>法故。實實集有者。如一極微是緣成假之實。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252004" n="0252004"/>又刹那
<lb ed="X" n="0252c08"/><lb ed="R061" n="0518b17"/>是相續假之實。如是諸實相聚。故言實實集有。卽諸
<lb ed="X" n="0252c09"/><lb ed="R061" n="0518b18"/>極微名爲法假。八者受假。如極微觸。以成麤觸受本
<lb ed="X" n="0252c10"/><lb ed="R061" n="0519a01"/>觸名。起觸對用。如說觸塵同類相成。餘色香味當亦
<lb ed="X" n="0252c11"/><lb ed="R061" n="0519a02"/>爾。不同前說緣成假法攬異類緣名緣成假。如經法
<lb ed="X" n="0252c12"/><lb ed="R061" n="0519a03"/>假造法受名。起用名聚法故。同法相集故名聚法。以
<lb ed="X" n="0252c13"/><lb ed="R061" n="0519a04"/>微成麤故言造法。三假門內第三名假。<anchor xml:id="nkr_note_add_0252c1301" n="0252c1301"/><anchor xml:id="beg0252c1301" n="0252c1301"/>已<anchor xml:id="end0252c1301"/>顯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252005" n="0252005"/>於故不
<lb ed="X" n="0252c14"/><lb ed="R061" n="0519a05"/>重說諸前第二二諦之有。中諦正是名假義故。是故
<lb ed="X" n="0252c15"/><lb ed="R061" n="0519a06"/>以下第三總結。如是八門。皆有有爲。故言八有爲法。
<lb ed="X" n="0252c16"/><lb ed="R061" n="0519a07"/>然四諦之中滅諦。二諦之內無諦。相待假中無爲。此
<lb ed="X" n="0252c17"/><lb ed="R061" n="0519a08"/>三雖非有爲。從多通名有爲。言本智者。謂入觀時。雙
<lb ed="X" n="0252c18"/><lb ed="R061" n="0519a09"/>照之智。對出觀智名爲本智。雙照之內量智邊照。是
<lb ed="X" n="0252c19"/><lb ed="R061" n="0519a10"/>八皆名世諦法故。其出觀智亦照此八。但爲乘顯能
<lb ed="X" n="0252c20"/><lb ed="R061" n="0519a11"/>治障故說其本智。以出觀智不斷障故。</p>
<lb ed="X" n="0252c21"/><lb ed="R061" n="0519a12"/><p xml:id="pX39p0252c2101">此下第三顯所除障。於中有三。謂標釋結。初言復從
<lb ed="X" n="0252c22"/><lb ed="R061" n="0519a13"/>是智能除者。謂前本智除障故。五葢以下別顯諸障
<lb ed="X" n="0252c23"/><lb ed="R061" n="0519a14"/>因果諸患通爲所除。此中略擧十八種法。言八倒者。
<lb ed="X" n="0252c24"/><lb ed="R061" n="0519a15"/>有爲四倒無爲四倒故。九惱者謂九惱處。九惱處者。
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0253a" n="0253a"/>
<lb ed="X" n="0253a01"/><lb ed="R061" n="0519a16"/>三三爲九。一愛我怨家。二憎我親愛。三正來惱我。此
<lb ed="X" n="0253a02"/><lb ed="R061" n="0519a17"/>通三世故成九惱。其餘諸門如常所說。言四結者。卽
<lb ed="X" n="0253a03"/><lb ed="R061" n="0519a18"/>是四繫。如對法說。惱結中言皆名不善者。皆違涅槃
<lb ed="X" n="0253a04"/><lb ed="R061" n="0519b01"/>眞實善故。上來三分合爲第二別明所生。十智以下
<lb ed="X" n="0253a05"/><lb ed="R061" n="0519b02"/>第三結勸。言十智境所除者。謂十智之境。八世諦法
<lb ed="X" n="0253a06"/><lb ed="R061" n="0519b03"/>十智所除。十八不善。是擧非因。此餘所有一切功德。
<lb ed="X" n="0253a07"/><lb ed="R061" n="0519b04"/>皆名佛因。故應受行。八世諦法不名因者。彼境界門
<lb ed="X" n="0253a08"/><lb ed="R061" n="0519b05"/>非因義故。</p>
<lb ed="X" n="0253a09"/><lb ed="R061" n="0519b06"/><p xml:id="pX39p0253a0901">汝先以下第二顯果。在文有三。牒問釋結。第二釋中
<lb ed="X" n="0253a10"/><lb ed="R061" n="0519b07"/>亦有三分。初顯體果。次釋義果。三者重明體義二果。
<lb ed="X" n="0253a11"/><lb ed="R061" n="0519b08"/>初中有二。先明一體之相。後顯二身之門。初中亦二。
<lb ed="X" n="0253a12"/><lb ed="R061" n="0519b09"/>一者擧因標果。二者正明果體。初中言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253001" n="0253001"/>爲性體者。是
<lb ed="X" n="0253a13"/><lb ed="R061" n="0519b10"/>一法界故。其體者以下正顯無二相。於中亦二。別顯。
<lb ed="X" n="0253a14"/><lb ed="R061" n="0519b11"/>總明。初別顯中有二七對。非有非無者。非有一果體。
<lb ed="X" n="0253a15"/><lb ed="R061" n="0519b12"/>非無一果體故。非大非小者。入一極微而無遺。包十
<lb ed="X" n="0253a16"/><lb ed="R061" n="0519b13"/>方界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253002" n="0253002"/>而餘故。非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253003" n="0253003"/>身非心者。離長短等形質。離有無等
<lb ed="X" n="0253a17"/><lb ed="R061" n="0519b14"/>緣慮故。非相非三世者。離此彼處相。離前後時謝故。
<lb ed="X" n="0253a18"/><lb ed="R061" n="0519b15"/>非天非人者。不在高空。不在下地故。非名字非常樂
<lb ed="X" n="0253a19"/><lb ed="R061" n="0519b16"/>我淨者。非芳名之可讚。非妙德之可歸故。非六道非
<lb ed="X" n="0253a20"/><lb ed="R061" n="0519b17"/>六識入者。非善惡之所生。非名色之可取故。非數量
<lb ed="X" n="0253a21"/><lb ed="R061" n="0519b18"/>法過一切法相者。總結前七對也。非福田非鬼神者。
<lb ed="X" n="0253a22"/><lb ed="R061" n="0520a01"/>無福無罪故。非動非靜者。無散無定故。非生滅非第
<lb ed="X" n="0253a23"/><lb ed="R061" n="0520a02"/>一者。非俗非眞故。非五色非六大非土田者。非別非
<lb ed="X" n="0253a24"/><lb ed="R061" n="0520a03"/>總故。非法界非三界者。非本非末故。非縛解者。不染
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0253b" n="0253b"/>
<lb ed="X" n="0253b01"/><lb ed="R061" n="0520a04"/>不淨故。非明闇者。不智不愚故。非得法寂然無爲者。
<lb ed="X" n="0253b02"/><lb ed="R061" n="0520a05"/>總結前七對也。言寂然者。遠離七對二邊相故。言無
<lb ed="X" n="0253b03"/><lb ed="R061" n="0520a06"/>爲者。雖離二邊不爲中故。由是道理故非得法也。一
<lb ed="X" n="0253b04"/><lb ed="R061" n="0520a07"/>切以下第二總明。於中有二。正明。遣疑。初中言一切
<lb ed="X" n="0253b05"/><lb ed="R061" n="0520a08"/>法外者。出離如前二重七對一切法故。心行處滅者。
<lb ed="X" n="0253b06"/><lb ed="R061" n="0520a09"/>出離諸法亦離其離無所據故。其處難量者。雖非有
<lb ed="X" n="0253b07"/><lb ed="R061" n="0520a10"/>得而非無得故。次遣疑者。有衆疑云。若果如是心言
<lb ed="X" n="0253b08"/><lb ed="R061" n="0520a11"/>絕者。何故如來記菩薩言。於爾許劫行種種行。於某
<lb ed="X" n="0253b09"/><lb ed="R061" n="0520a12"/>世界當得作佛。如是如是示當果耶。爲遣是疑。故言
<lb ed="X" n="0253b10"/><lb ed="R061" n="0520a13"/>就有諦中脩劫量行而有果報。果報者淨土色身相
<lb ed="X" n="0253b11"/><lb ed="R061" n="0520a14"/>好果報。此等皆就有諦中說。今此中說二諦之外。由
<lb ed="X" n="0253b12"/><lb ed="R061" n="0520a15"/>是道理不相違也。</p>
<lb ed="X" n="0253b13"/><lb ed="R061" n="0520a16"/><p xml:id="pX39p0253b1301">此下第二明二身門。於中有二。一者正明如來二身。
<lb ed="X" n="0253b14"/><lb ed="R061" n="0520a17"/>二者乘顯下地二身。初中四句。一者總。二者別顯。三
<lb ed="X" n="0253b15"/><lb ed="R061" n="0520a18"/>明二身常住。四結諸佛道同。第三中言如影隨形者。
<lb ed="X" n="0253b16"/><lb ed="R061" n="0520b01"/>是明果身常住。離生滅故。應身亦常離生滅。不同菩
<lb ed="X" n="0253b17"/><lb ed="R061" n="0520b02"/>薩二身無常也。次明下地皆有二身。於中有二。正明。
<lb ed="X" n="0253b18"/><lb ed="R061" n="0520b03"/>總結。初中亦二。先明菩薩二身無常。後顯凡夫二身
<lb ed="X" n="0253b19"/><lb ed="R061" n="0520b04"/>不同。佛子以下第二總結。</p>
<lb ed="X" n="0253b20"/><lb ed="R061" n="0520b05"/><p xml:id="pX39p0253b2001">佛子以下次明義果。於中有三。總標。別釋。第三總結。
<lb ed="X" n="0253b21"/><lb ed="R061" n="0520b06"/>初中言義功德者。體果妙絕離相性。無爲無作。但無
<lb ed="X" n="0253b22"/><lb ed="R061" n="0520b07"/>所爲故無所不爲。爲諸衆生作諸義利。故於一體出
<lb ed="X" n="0253b23"/><lb ed="R061" n="0520b08"/>無量義無量功德。德義積聚故名爲身。卽是應化。法
<lb ed="X" n="0253b24"/><lb ed="R061" n="0520b09"/>身之身如下文言。住是妙覺地中。唯現作可名。有無
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0253c" n="0253c"/>
<lb ed="X" n="0253c01"/><lb ed="R061" n="0520b10"/>量義。有無量名。其出一體。所謂妙果常住淸淨。至若
<lb ed="X" n="0253c02"/><lb ed="R061" n="0520b11"/>虗空。不可思議。不可說。不可名數。不可名入。界分可
<lb ed="X" n="0253c03"/><lb ed="R061" n="0520b12"/>得故。諸佛道同果法不異者。十號等德諸佛同故。所
<lb ed="X" n="0253c04"/><lb ed="R061" n="0520b13"/>謂以下第二別明。於中略顯八十八德。</p>
<lb ed="X" n="0253c05"/><lb ed="R061" n="0520b14"/><p xml:id="pX39p0253c0501">先明十號。然此十號經論不同。或有處說佛爲第十。
<lb ed="X" n="0253c06"/><lb ed="R061" n="0520b15"/>或有處說佛爲第九。今此經中依前門說。一如來者。
<lb ed="X" n="0253c07"/><lb ed="R061" n="0520b16"/>十號經言。我卽他曰如。他卽我曰來。涅槃經言。諸佛
<lb ed="X" n="0253c08"/><lb ed="R061" n="0520b17"/>世尊。從六波羅蜜三十七品十一空來。至大涅槃。如
<lb ed="X" n="0253c09"/><lb ed="R061" n="0520b18"/>來亦爾。是故號佛爲如來也。瑜伽論云。言無虗妄故
<lb ed="X" n="0253c10"/><lb ed="R061" n="0521a01"/>名如來。佛性論云。從自性住來至至得。故名如來也。
<lb ed="X" n="0253c11"/><lb ed="R061" n="0521a02"/>二應供者。瑜伽論云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0253c1101" n="0253c1101"/><anchor xml:id="beg0253c1101" n="0253c1101"/>已<anchor xml:id="end0253c1101"/>得一切所應得義。應作世間
<lb ed="X" n="0253c12"/><lb ed="R061" n="0521a03"/>無上福田。應爲一切恭敬法養。是故名應。三正遍知
<lb ed="X" n="0253c13"/><lb ed="R061" n="0521a04"/>者。論云如其勝義覺諸供故名正等覺。四明行足者。
<lb ed="X" n="0253c14"/><lb ed="R061" n="0521a05"/>論云明謂三明。行如經說。止觀二品極善圓滿。是故
<lb ed="X" n="0253c15"/><lb ed="R061" n="0521a06"/>說名明行圓滿。五善逝者。論云上升最極永不退還。
<lb ed="X" n="0253c16"/><lb ed="R061" n="0521a07"/>故名善逝。六世間解者。論云善知世界及有情界一
<lb ed="X" n="0253c17"/><lb ed="R061" n="0521a08"/>切<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253004" n="0253004"/>品染淨相故。名世間解。七無上士者。涅槃經言。上
<lb ed="X" n="0253c18"/><lb ed="R061" n="0521a09"/>士者名之爲斷。無所斷者。名無上士。諸佛世尊無有
<lb ed="X" n="0253c19"/><lb ed="R061" n="0521a10"/>煩惱。故無所斷。是故號佛爲無上士。又上士者名爲
<lb ed="X" n="0253c20"/><lb ed="R061" n="0521a11"/>諍訟。無上士者無有諍訟。如來無諍。是故號佛爲無
<lb ed="X" n="0253c21"/><lb ed="R061" n="0521a12"/>上士。乃至廣說。八調御丈夫者。涅槃經言。自旣丈夫。
<lb ed="X" n="0253c22"/><lb ed="R061" n="0521a13"/>復調丈夫。復善男子。言如來者實非丈夫。非不丈夫。
<lb ed="X" n="0253c23"/><lb ed="R061" n="0521a14"/>因調丈夫。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253005" n="0253005"/>故如來爲丈夫也。善男子。一切男女。若具
<lb ed="X" n="0253c24"/><lb ed="R061" n="0521a15"/>四法。卽名丈夫。何等爲四。一善知識。二能聽法。三思
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0254a" n="0254a"/>
<lb ed="X" n="0254a01"/><lb ed="R061" n="0521a16"/>惟義。四如說脩行。若男若女。具足四法。卽名丈夫。若
<lb ed="X" n="0254a02"/><lb ed="R061" n="0521a17"/>有男子。無此四法。卽不得名爲丈夫也。何以故。身雖
<lb ed="X" n="0254a03"/><lb ed="R061" n="0521a18"/>丈夫。行同畜生。如來調伏若男若女。是故號佛調御
<lb ed="X" n="0254a04"/><lb ed="R061" n="0521b01"/>丈夫。乃至廣說。瑜伽論中。合此二號以爲一言。一切
<lb ed="X" n="0254a05"/><lb ed="R061" n="0521b02"/>世間唯一丈夫。善知最勝調心方便。故名無上丈夫
<lb ed="X" n="0254a06"/><lb ed="R061" n="0521b03"/>調御士。九天人師者。論云爲實眼故。爲實智故。爲實
<lb ed="X" n="0254a07"/><lb ed="R061" n="0521b04"/>義故。爲實法故。與顯了義爲開導故。與一切義爲所
<lb ed="X" n="0254a08"/><lb ed="R061" n="0521b05"/>依故。與不了義爲能了故。與所生疑爲能斷故。與甚
<lb ed="X" n="0254a09"/><lb ed="R061" n="0521b06"/>深處爲能顯故。令明淨故。與一切法爲根本故。爲開
<lb ed="X" n="0254a10"/><lb ed="R061" n="0521b07"/>導故。爲所依故。能正敎誡敎授天人。令其出離一切
<lb ed="X" n="0254a11"/><lb ed="R061" n="0521b08"/>衆苦。是故說佛名天人師。案云爲實眼者。有證道慧
<lb ed="X" n="0254a12"/><lb ed="R061" n="0521b09"/>現見義故。爲實智者。有敎道智能決斷故。爲實義者。
<lb ed="X" n="0254a13"/><lb ed="R061" n="0521b10"/>開示諸法離言義故。爲實法者。安立無倒言敎法故。
<lb ed="X" n="0254a14"/><lb ed="R061" n="0521b11"/>下之六句反之可知。具此十法。名之爲師。十佛陀者。
<lb ed="X" n="0254a15"/><lb ed="R061" n="0521b12"/>論云於能引攝義利法聚。於能引攝非義利法聚。於
<lb ed="X" n="0254a16"/><lb ed="R061" n="0521b13"/>能引攝非義利非非義利法聚。遍一切種現前等覺。
<lb ed="X" n="0254a17"/><lb ed="R061" n="0521b14"/>故名爲佛。案云是顯具一切智。以是三聚。一一通於
<lb ed="X" n="0254a18"/><lb ed="R061" n="0521b15"/>善惡無記。於中委悉唯佛覺故。下總結言。具向十德
<lb ed="X" n="0254a19"/><lb ed="R061" n="0521b16"/>故爲一切衆生所供養者。此是總名爲世尊義。若以
<lb ed="X" n="0254a20"/><lb ed="R061" n="0521b17"/>此名爲第十者。如瑜伽說。能破諸魔大力軍衆。具足
<lb ed="X" n="0254a21"/><lb ed="R061" n="0521b18"/>功德名薄伽梵。</p>
<lb ed="X" n="0254a22"/><lb ed="R061" n="0522a01"/><p xml:id="pX39p0254a2201">次明十八不共法者。此三六法。不與阿羅漢人共同。
<lb ed="X" n="0254a23"/><lb ed="R061" n="0522a02"/>故名不共。初六無失不共同者。謂阿羅漢諸漏永盡。
<lb ed="X" n="0254a24"/><lb ed="R061" n="0522a03"/>方入聚落遊行乞食。或於一時。與諸惡象及惡狗等
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0254b" n="0254b"/>
<lb ed="X" n="0254b01"/><lb ed="R061" n="0522a04"/>共。路而行。或阿練若棄捨正路行邪惡徑。如是等類
<lb ed="X" n="0254b02"/><lb ed="R061" n="0522a05"/>羅漢誤失。如來於此一向永無。是故言身無失也。又
<lb ed="X" n="0254b03"/><lb ed="R061" n="0522a06"/>阿羅漢。或於一時由忘念故。於所作事而有喪失。如
<lb ed="X" n="0254b04"/><lb ed="R061" n="0522a07"/>是忘念如來永無。是故言念無失也。又阿羅漢。或於
<lb ed="X" n="0254b05"/><lb ed="R061" n="0522a08"/>一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254001" n="0254001"/>切時<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254002" n="0254002"/>阿練若迷失道路。或入空揚聲大叫呼噪遠
<lb ed="X" n="0254b06"/><lb ed="R061" n="0522a09"/>聞。或因習氣。無染汙心。騫脣露齒逌爾而咲。如是等
<lb ed="X" n="0254b07"/><lb ed="R061" n="0522a10"/>類所有暴音。如來於此永無所有。是故言口無失也。
<lb ed="X" n="0254b08"/><lb ed="R061" n="0522a11"/>無異想者。如阿羅漢。於有餘依生死界中。一向發起
<lb ed="X" n="0254b09"/><lb ed="R061" n="0522a12"/>猒背之心。於無餘依涅槃界中。一向發起寂靜之想。
<lb ed="X" n="0254b10"/><lb ed="R061" n="0522a13"/>如來於彼無差別想。安住第一平等捨故。無不定心
<lb ed="X" n="0254b11"/><lb ed="R061" n="0522a14"/>者。如阿羅漢。若入等至卽名爲定。若出等至卽不名
<lb ed="X" n="0254b12"/><lb ed="R061" n="0522a15"/>定。如來遍於一切位中無不定心故。無不知<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b1201" n="0254b1201"/><anchor xml:id="beg0254b1201" n="0254b1201"/>已<anchor xml:id="end0254b1201"/>捨心
<lb ed="X" n="0254b13"/><lb ed="R061" n="0522a16"/>者。如阿羅漢不善思擇。而便棄捨利衆生。事如來於
<lb ed="X" n="0254b14"/><lb ed="R061" n="0522a17"/>此永無所有故。</p>
<lb ed="X" n="0254b15"/><lb ed="R061" n="0522a18"/><p xml:id="pX39p0254b1501">次六無減者。如阿羅漢依所知障淨。由未得退。退失
<lb ed="X" n="0254b16"/><lb ed="R061" n="0522b01"/>念欲。乃至知見。如是退法。如來永無。故言念無減等。
<lb ed="X" n="0254b17"/><lb ed="R061" n="0522b02"/>此中前四取所知鄣能對治道。後二無減彼所得果。
<lb ed="X" n="0254b18"/><lb ed="R061" n="0522b03"/>如來於此因滿果圓故無減也。</p>
<lb ed="X" n="0254b19"/><lb ed="R061" n="0522b04"/><p xml:id="pX39p0254b1901">後六法者。如阿羅漢或於一時善身業轉。或無記轉。
<lb ed="X" n="0254b20"/><lb ed="R061" n="0522b05"/>語業意業當知亦爾。如來三業智前行故。智隨轉故。
<lb ed="X" n="0254b21"/><lb ed="R061" n="0522b06"/>無無記也。又阿羅漢遍於三世所知事中。不能率爾
<lb ed="X" n="0254b22"/><lb ed="R061" n="0522b07"/>作意便解。是故知見說名有著。不能一切無餘正解。
<lb ed="X" n="0254b23"/><lb ed="R061" n="0522b08"/>故名有礙。如來遍於三世境界率爾作意。便能正解
<lb ed="X" n="0254b24"/><lb ed="R061" n="0522b09"/>一切所知境事差別。今此經言身業隨智慧行等者。
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0254c" n="0254c"/>
<lb ed="X" n="0254c01"/><lb ed="R061" n="0522b10"/>隨前行智慧及俱行智慧故。知三世中言有礙者。離
<lb ed="X" n="0254c02"/><lb ed="R061" n="0522b11"/>彼不能無餘正解之礙故。無障者。離彼不能率爾便
<lb ed="X" n="0254c03"/><lb ed="R061" n="0522b12"/>解之著。此等具如瑜伽論說。彼云此中初四是無忘
<lb ed="X" n="0254c04"/><lb ed="R061" n="0522b13"/>失法。及拔習氣所攝。次一是大悲所攝。所餘當知是
<lb ed="X" n="0254c05"/><lb ed="R061" n="0522b14"/>一切種妙智所攝。</p>
<lb ed="X" n="0254c06"/><lb ed="R061" n="0522b15"/><p xml:id="pX39p0254c0601">次明十力。依此十智有十種事。能伏邪說。故名爲力。
<lb ed="X" n="0254c07"/><lb ed="R061" n="0522b16"/>是處非處力者。如理通達一切因果是處非處。若沙
<lb ed="X" n="0254c08"/><lb ed="R061" n="0522b17"/>門婆羅門。說無因果及不平等因果之法。卽能制伏令
<lb ed="X" n="0254c09"/><lb ed="R061" n="0522b18"/>墮負處。此事因彼初力得成也。業力者。如來知見自
<lb ed="X" n="0254c10"/><lb ed="R061" n="0523a01"/>業自受。無有自作他受果者。若沙門婆羅門邪說邪
<lb ed="X" n="0254c11"/><lb ed="R061" n="0523a02"/>敎。度業度受。便能制伏令隨負處。此事因業智力得
<lb ed="X" n="0254c12"/><lb ed="R061" n="0523a03"/>成也。定力者。如來敎化顯三種輪。一神通輪。二記心
<lb ed="X" n="0254c13"/><lb ed="R061" n="0523a04"/>輪。三示敎輪。訓導弟子以成聖衆。若沙門婆羅門有
<lb ed="X" n="0254c14"/><lb ed="R061" n="0523a05"/>勝負心。說違逆法。對治正典。便能制伏令墮負處。此
<lb ed="X" n="0254c15"/><lb ed="R061" n="0523a06"/>事因定智力得成也。根力者。如來了達上中下根。如
<lb ed="X" n="0254c16"/><lb ed="R061" n="0523a07"/>來爲說令其下種成熟解脫。此事因根智力得成也。
<lb ed="X" n="0254c17"/><lb ed="R061" n="0523a08"/>欲力者。如來知見三品衆生。邪正欲樂如實見<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c1701" n="0254c1701"/><anchor xml:id="beg0254c1701" n="0254c1701"/>已<anchor xml:id="end0254c1701"/>。拔
<lb ed="X" n="0254c18"/><lb ed="R061" n="0523a09"/>斷惡欲。增長善欲。此事因欲智力得成也。性力者。如
<lb ed="X" n="0254c19"/><lb ed="R061" n="0523a10"/>來觀知衆生種性。有麤中妙。令此三人如理得入種
<lb ed="X" n="0254c20"/><lb ed="R061" n="0523a11"/>種法門。此事因性智力得成也。果力者。餘處名至處
<lb ed="X" n="0254c21"/><lb ed="R061" n="0523a12"/>道力。如來明見出離道法得解脫果。障礙道法得生
<lb ed="X" n="0254c22"/><lb ed="R061" n="0523a13"/>死果。令滅障道脩出離道。此是果力所成事也。天眼
<lb ed="X" n="0254c23"/><lb ed="R061" n="0523a14"/>力者。餘處亦名生死智力。如來明見一切衆生死此
<lb ed="X" n="0254c24"/><lb ed="R061" n="0523a15"/>生彼。如理授記。若執斷見沙門婆羅門。便能制伏令
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0255a" n="0255a"/>
<lb ed="X" n="0255a01"/><lb ed="R061" n="0523a16"/>墮負處。此是天眼智力所成也。宿命力者。如來明了
<lb ed="X" n="0255a02"/><lb ed="R061" n="0523a17"/>見宿命事。說過去事。爲令衆生起猒畏心。若執常見
<lb ed="X" n="0255a03"/><lb ed="R061" n="0523a18"/>沙門婆羅門。便能制伏令墮負處。此是宿命智力所
<lb ed="X" n="0255a04"/><lb ed="R061" n="0523b01"/>成也。結盡力者。如來自知解脫通達無礙。若增上慢
<lb ed="X" n="0255a05"/><lb ed="R061" n="0523b02"/>沙門婆羅門。未得羅漢。謂言<anchor xml:id="nkr_note_add_0255a0501" n="0255a0501"/><anchor xml:id="beg0255a0501" n="0255a0501"/>已<anchor xml:id="end0255a0501"/>得。卽能制伏令墮負
<lb ed="X" n="0255a06"/><lb ed="R061" n="0523b03"/>處。此是漏盡力所成事也。具如無上依經說也。</p>
<lb ed="X" n="0255a07"/><lb ed="R061" n="0523b04"/><p xml:id="pX39p0255a0701">次明四無量。謂慈悲喜捨。義如上說也。</p>
<lb ed="X" n="0255a08"/><lb ed="R061" n="0523b05"/><p xml:id="pX39p0255a0801">次四無畏。言我是一切智人者是一切智無畏。我漏
<lb ed="X" n="0255a09"/><lb ed="R061" n="0523b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0255a0901" n="0255a0901"/><anchor xml:id="beg0255a0901" n="0255a0901"/>已<anchor xml:id="end0255a0901"/>盡者。是漏盡無畏。無漏出煩惱道者。是說盡苦道。
<lb ed="X" n="0255a10"/><lb ed="R061" n="0523b07"/>無畏。煩惱障道者。是能說障道無畏。此中前二自具
<lb ed="X" n="0255a11"/><lb ed="R061" n="0523b08"/>智斷。後二令他智斷具足。如論說言。師及弟子智斷
<lb ed="X" n="0255a12"/><lb ed="R061" n="0523b09"/>具足。此之謂也。</p>
<lb ed="X" n="0255a13"/><lb ed="R061" n="0523b10"/><p xml:id="pX39p0255a1301">次明六通。亦如前說。次明五眼。五分法身義如常說
<lb ed="X" n="0255a14"/><lb ed="R061" n="0523b11"/>次明無罪三業者。所謂如來三種淸淨。故言無罪。如
<lb ed="X" n="0255a15"/><lb ed="R061" n="0523b12"/>華嚴經言。如來正覺成菩提時。住佛方便。得一切衆
<lb ed="X" n="0255a16"/><lb ed="R061" n="0523b13"/>生等身。得一切法等身。得一切刹等身。得一切三世
<lb ed="X" n="0255a17"/><lb ed="R061" n="0523b14"/>等身。得一切如來等身。得一切諸佛等身。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255001" n="0255001"/>一切語言
<lb ed="X" n="0255a18"/><lb ed="R061" n="0523b15"/>等身。得一切法界等身。得虗空界等身。得無閡法界
<lb ed="X" n="0255a19"/><lb ed="R061" n="0523b16"/>等身。得出生無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255002" n="0255002"/>量等身。得一切行界等身。得寂靜涅
<lb ed="X" n="0255a20"/><lb ed="R061" n="0523b17"/>槃界等身。佛子隨如來所得身。當知音聲及無礙心。
<lb ed="X" n="0255a21"/><lb ed="R061" n="0523b18"/>亦復如是。如來具足如是等三種淸淨無量。案云。此
<lb ed="X" n="0255a22"/><lb ed="R061" n="0524a01"/>中十三等身卽是無罪身業。十三等音卽是無罪口
<lb ed="X" n="0255a23"/><lb ed="R061" n="0524a02"/>業。十三等心卽是無罪意業。以無罪故無障礙。無障
<lb ed="X" n="0255a24"/><lb ed="R061" n="0524a03"/>礙故無邊際也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0255b" n="0255b"/>
<lb ed="X" n="0255b01"/><lb ed="R061" n="0524a04"/><p xml:id="pX39p0255b0101">也明三寶。隨所示現無不玄則故。遍涉六道恒與和
<lb ed="X" n="0255b02"/><lb ed="R061" n="0524a05"/>合故。如前菩薩三寶義同。但彼未圓滿。亦非常住。今
<lb ed="X" n="0255b03"/><lb ed="R061" n="0524a06"/>是圓極常住三寶。方廣經言。於一佛寶卽有法僧。此
<lb ed="X" n="0255b04"/><lb ed="R061" n="0524a07"/>之謂也。</p>
<lb ed="X" n="0255b05"/><lb ed="R061" n="0524a08"/><p xml:id="pX39p0255b0501">次滅諦者。無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255003" n="0255003"/>仰四諦門中滅諦。無明住地斷滅所顯。
<lb ed="X" n="0255b06"/><lb ed="R061" n="0524a09"/>卽是大淨波羅蜜也。</p>
<lb ed="X" n="0255b07"/><lb ed="R061" n="0524a10"/><p xml:id="pX39p0255b0701">次解脫者。無礙解脫。此有十種。如大經言。一切諸佛
<lb ed="X" n="0255b08"/><lb ed="R061" n="0524a11"/>有十種無閡解脫。何等爲十。一於一微塵中。悉能普
<lb ed="X" n="0255b09"/><lb ed="R061" n="0524a12"/>現不可說不可說諸佛出世。二於一微塵中。悉能普
<lb ed="X" n="0255b10"/><lb ed="R061" n="0524a13"/>現不可說不可說諸佛轉淨法輪。三於一微塵中。敎
<lb ed="X" n="0255b11"/><lb ed="R061" n="0524a14"/>化調伏不可說不可說衆生。四於一微塵中。普現不
<lb ed="X" n="0255b12"/><lb ed="R061" n="0524a15"/>可說不可說佛刹。五於一微塵中。授不可說不可說
<lb ed="X" n="0255b13"/><lb ed="R061" n="0524a16"/>化菩薩記。六於一微塵中。普現三世諸佛出世。七於
<lb ed="X" n="0255b14"/><lb ed="R061" n="0524a17"/>一微塵中。普現三世一切佛刹。八於一微塵中。普現
<lb ed="X" n="0255b15"/><lb ed="R061" n="0524a18"/>三世諸佛自在神力。九於一微塵中。普現三世一切
<lb ed="X" n="0255b16"/><lb ed="R061" n="0524b01"/>衆生。十於一微塵中。普現三世一切諸佛佛事。是爲
<lb ed="X" n="0255b17"/><lb ed="R061" n="0524b02"/>一切諸佛十種無閡解脫也。</p>
<lb ed="X" n="0255b18"/><lb ed="R061" n="0524b03"/><p xml:id="pX39p0255b1801">次靈智者。深玄難測是靈智義。出生無窮是靈智義。
<lb ed="X" n="0255b19"/><lb ed="R061" n="0524b04"/>此有十種。如大經言。一切諸佛。有十種出生住持智
<lb ed="X" n="0255b20"/><lb ed="R061" n="0524b05"/>慧。何等爲十。一一切說法無所趣向。而能出生淸淨
<lb ed="X" n="0255b21"/><lb ed="R061" n="0524b06"/>願智。二一切法無身。而能出生法身智慧。三一切諸
<lb ed="X" n="0255b22"/><lb ed="R061" n="0524b07"/>佛悉無有二。而生正覺悟一切法。四一切諸法悉無
<lb ed="X" n="0255b23"/><lb ed="R061" n="0524b08"/>有我無有衆生。而能出生化衆生智。五一切諸法悉
<lb ed="X" n="0255b24"/><lb ed="R061" n="0524b09"/>無有相。而能出生種種相智。六一切世界悉無成敗。
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0255c" n="0255c"/>
<lb ed="X" n="0255c01"/><lb ed="R061" n="0524b10"/>而能出生世成敗智。七一切諸法無有造者。而能出
<lb ed="X" n="0255c02"/><lb ed="R061" n="0524b11"/>生業報智慧。八一切諸法無可言說。而能出生說法
<lb ed="X" n="0255c03"/><lb ed="R061" n="0524b12"/>界智。九一切諸法無有垢淨。而能出生垢淨智慧。十
<lb ed="X" n="0255c04"/><lb ed="R061" n="0524b13"/>一切諸法無有生滅。而能出生緣起智慧。是爲十種
<lb ed="X" n="0255c05"/><lb ed="R061" n="0524b14"/>出生智慧也。</p>
<lb ed="X" n="0255c06"/><lb ed="R061" n="0524b15"/><p xml:id="pX39p0255c0601">次一乘者。謂於佛所種善根者。皆無異趣。莫不同到
<lb ed="X" n="0255c07"/><lb ed="R061" n="0524b16"/>大涅槃果。故說佛德名爲一乘。爲顯是義。而說三喩。
<lb ed="X" n="0255c08"/><lb ed="R061" n="0524b17"/>如大經言。譬如丈夫食少金剛。終竟不消。要從身過
<lb ed="X" n="0255c09"/><lb ed="R061" n="0524b18"/>至金剛輪然後乃住。所以者何。以彼金剛不可消故。
<lb ed="X" n="0255c10"/><lb ed="R061" n="0525a01"/>如是佛子。於如來所少殖善根。能壞一切有爲煩惱。
<lb ed="X" n="0255c11"/><lb ed="R061" n="0525a02"/>乃至究竟如來涅槃智慧。然後乃住。所以者何。於如
<lb ed="X" n="0255c12"/><lb ed="R061" n="0525a03"/>來所種諸善根不可盡故。佛子譬如<name role="" type="person">須彌山</name>等大乾
<lb ed="X" n="0255c13"/><lb ed="R061" n="0525a04"/>草聚。若有人持如芥子火悉能燒盡。何以故。火性悉
<lb ed="X" n="0255c14"/><lb ed="R061" n="0525a05"/>能燒故。於如來所種少善根亦復如是。悉能燒滅一
<lb ed="X" n="0255c15"/><lb ed="R061" n="0525a06"/>切煩惱無有遺餘。究竟涅槃。何以故。於如來所種諸
<lb ed="X" n="0255c16"/><lb ed="R061" n="0525a07"/>善根性究竟故。佛子譬如雪山有大藥王。名曰善現。
<lb ed="X" n="0255c17"/><lb ed="R061" n="0525a08"/>若有見者眼得淸淨。若有聞者耳得淸淨。若聞香者
<lb ed="X" n="0255c18"/><lb ed="R061" n="0525a09"/>鼻得淸淨。若嘗味者舌得淸淨。若有觸者身得淸淨。
<lb ed="X" n="0255c19"/><lb ed="R061" n="0525a10"/>若取彼地土。悉能除滅無量衆病。安隱快樂。如來正
<lb ed="X" n="0255c20"/><lb ed="R061" n="0525a11"/>覺無上藥王亦復如是。常以一切諸方便行饒益衆
<lb ed="X" n="0255c21"/><lb ed="R061" n="0525a12"/>生。若有得見如來色身。眼得淸淨。若有得聞如來名
<lb ed="X" n="0255c22"/><lb ed="R061" n="0525a13"/>號。耳得淸淨。若有得聞如來戒香。鼻得淸淨。若有得
<lb ed="X" n="0255c23"/><lb ed="R061" n="0525a14"/>味如來法味。舌得淸淨。得金剛廣長淸淨舌根。悉能
<lb ed="X" n="0255c24"/><lb ed="R061" n="0525a15"/>演說一切言音。若有得觸如來光者。彼人卽得淸淨
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0256a" n="0256a"/>
<lb ed="X" n="0256a01"/><lb ed="R061" n="0525a16"/>色身。究竟逮得無上法身。若有念如來者。得念佛三
<lb ed="X" n="0256a02"/><lb ed="R061" n="0525a17"/>昧正念不亂。若有得經卷地如來塔廟禮拜供養。彼
<lb ed="X" n="0256a03"/><lb ed="R061" n="0525a18"/>衆生等具足善根。滅煩惱患。得賢聖果。佛子乃至不
<lb ed="X" n="0256a04"/><lb ed="R061" n="0525b01"/>信邪見衆生。見聞佛者。於見聞中所種善根。果報不
<lb ed="X" n="0256a05"/><lb ed="R061" n="0525b02"/>虗。乃至究竟涅槃。斷一切惡。具足善根。乃至廣說。是
<lb ed="X" n="0256a06"/><lb ed="R061" n="0525b03"/>名如來一乘功德也。</p>
<lb ed="X" n="0256a07"/><lb ed="R061" n="0525b04"/><p xml:id="pX39p0256a0701">次金剛寶藏者。佛有十種堅固法寶。積集名藏。如大
<lb ed="X" n="0256a08"/><lb ed="R061" n="0525b05"/>經言。一切諸佛有十種堅固士法。何等爲十。一諸願
<lb ed="X" n="0256a09"/><lb ed="R061" n="0525b06"/>堅固不可沮壞。如說脩行言行相應。二盡未來劫脩
<lb ed="X" n="0256a10"/><lb ed="R061" n="0525b07"/>菩薩行功德莊嚴未曾恐怖。三爲化一切衆生故。悉
<lb ed="X" n="0256a11"/><lb ed="R061" n="0525b08"/>詣不可說不可說世界。敎化衆生無有留難。四於信
<lb ed="X" n="0256a12"/><lb ed="R061" n="0525b09"/>不信衆生。大悲等觀而無有異。五從初發心乃至正
<lb ed="X" n="0256a13"/><lb ed="R061" n="0525b10"/>覺。於其中間。未曾退失菩提之心。六脩諸功德。皆悉
<lb ed="X" n="0256a14"/><lb ed="R061" n="0525b11"/>迴向一切種智。不求世行。七於諸佛隨順脩學身口
<lb ed="X" n="0256a15"/><lb ed="R061" n="0525b12"/>意業。永離聲聞獨覺之心。八平等普照無量無邊諸
<lb ed="X" n="0256a16"/><lb ed="R061" n="0525b13"/>佛正法。淨得菩薩心。究竟具足一切種智。九悉能捨
<lb ed="X" n="0256a17"/><lb ed="R061" n="0525b14"/>離一切世間。令諸衆生悉滅諸苦。逮得寂滅平等快
<lb ed="X" n="0256a18"/><lb ed="R061" n="0525b15"/>樂。十爲諸衆生受無量苦。皆欲建立諸佛種姓。超出
<lb ed="X" n="0256a19"/><lb ed="R061" n="0525b16"/>生死。得十力地。是爲一切諸佛十種堅固士法。如是
<lb ed="X" n="0256a20"/><lb ed="R061" n="0525b17"/>名爲金剛寶藏也。</p>
<lb ed="X" n="0256a21"/><lb ed="R061" n="0525b18"/><p xml:id="pX39p0256a2101">次法身藏者。應化法身衆德積集名法身藏。一云次
<lb ed="X" n="0256a22"/><lb ed="R061" n="0526a01"/>法身藏者。五相五德積集名藏。如無上依經言。第一
<lb ed="X" n="0256a23"/><lb ed="R061" n="0526a02"/>身者。與五種相五種功德相應。何者五種相。一者無
<lb ed="X" n="0256a24"/><lb ed="R061" n="0526a03"/>爲。二者不相離。三者離二邊。四者脫一切障。五者自
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0256b" n="0256b"/>
<lb ed="X" n="0256b01"/><lb ed="R061" n="0526a04"/>性淸淨。何者五種功德。一者不可量。二者不可數。三
<lb ed="X" n="0256b02"/><lb ed="R061" n="0526a05"/>者難思。四者不共。五者究竟淸淨。如是十法相應不
<lb ed="X" n="0256b03"/><lb ed="R061" n="0526a06"/>離。故名法身藏也。</p>
<lb ed="X" n="0256b04"/><lb ed="R061" n="0526a07"/><p xml:id="pX39p0256b0401">次自性淸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256001" n="0256001"/>淨妙藏者謂諸如來無邊功德無所不通。
<lb ed="X" n="0256b05"/><lb ed="R061" n="0526a08"/>通於染淨。在於惑地不染曰淸。在於淨地不淨曰妙。
<lb ed="X" n="0256b06"/><lb ed="R061" n="0526a09"/>故名自性淸妙之藏。如無上依經言。云何如來爲功
<lb ed="X" n="0256b07"/><lb ed="R061" n="0526a10"/>德不可思議。一切如來恒河沙劫無邊功德。在於惑
<lb ed="X" n="0256b08"/><lb ed="R061" n="0526a11"/>地及於淨地。相攝相應。未曾相離。無垢無淨。不可思
<lb ed="X" n="0256b09"/><lb ed="R061" n="0526a12"/>議故。</p>
<lb ed="X" n="0256b10"/><lb ed="R061" n="0526a13"/><p xml:id="pX39p0256b1001">次三達者。謂無始過去通達無餘。無邊未來通達無
<lb ed="X" n="0256b11"/><lb ed="R061" n="0526a14"/>餘。現在無邊十方法界究竟通達。故名三達。又復通
<lb ed="X" n="0256b12"/><lb ed="R061" n="0526a15"/>達一一念法。無不具有三種三世。故名三達。如大經
<lb ed="X" n="0256b13"/><lb ed="R061" n="0526a16"/>中九世中說也。</p>
<lb ed="X" n="0256b14"/><lb ed="R061" n="0526a17"/><p xml:id="pX39p0256b1401">次三無爲者。仁王經言。於第一義諦而不二。爲法性
<lb ed="X" n="0256b15"/><lb ed="R061" n="0526a18"/>無爲。緣理而滅一切相故。爲智緣滅無相無爲。住初
<lb ed="X" n="0256b16"/><lb ed="R061" n="0526b01"/>忍時。未來無量生死。不由智緣而滅故。非智緣滅無
<lb ed="X" n="0256b17"/><lb ed="R061" n="0526b02"/>相無爲。案云彼經約初地。說卽是少分三無爲德。今
<lb ed="X" n="0256b18"/><lb ed="R061" n="0526b03"/>此經中。說於佛德。卽是圓滿三無爲也。</p>
<lb ed="X" n="0256b19"/><lb ed="R061" n="0526b04"/><p xml:id="pX39p0256b1901">次三明者。如涅槃經言。菩薩明者諸般若波羅蜜。諸
<lb ed="X" n="0256b20"/><lb ed="R061" n="0526b05"/>佛明者所謂佛眼。無明明者謂畢竟空。案云若論位
<lb ed="X" n="0256b21"/><lb ed="R061" n="0526b06"/>別。初明在因地。第二在果地。第三明者通於因果。就
<lb ed="X" n="0256b22"/><lb ed="R061" n="0526b07"/>其通門。皆在佛地。何者。大圓鏡智照一法界佛性之
<lb ed="X" n="0256b23"/><lb ed="R061" n="0526b08"/>門。名爲佛眼。是諸佛明。妙觀察智照遍滿等。是菩薩
<lb ed="X" n="0256b24"/><lb ed="R061" n="0526b09"/>明。所達空理無明無闇。是無明明。如是名爲如來三
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0256c" n="0256c"/>
<lb ed="X" n="0256c01"/><lb ed="R061" n="0526b10"/>明也。</p>
<lb ed="X" n="0256c02"/><lb ed="R061" n="0526b11"/><p xml:id="pX39p0256c0201">次一諦一道者。無作四諦門中。道諦金剛心時。與苦
<lb ed="X" n="0256c03"/><lb ed="R061" n="0526b12"/>集俱。故有三諦。今至佛地離二唯一。一謂一道。如是
<lb ed="X" n="0256c04"/><lb ed="R061" n="0526b13"/>一諦通泰無閡。諸佛道同故名一道。如經頌言。文殊
<lb ed="X" n="0256c05"/><lb ed="R061" n="0526b14"/>法常爾。法王唯一法。一切無礙人。一道出生死也。</p>
<lb ed="X" n="0256c06"/><lb ed="R061" n="0526b15"/><p xml:id="pX39p0256c0601">次獨法者。是大我德無與二故。言大淨德。但從義類。
<lb ed="X" n="0256c07"/><lb ed="R061" n="0526b16"/>前說淨德。滅諦淨類義相近故。今從一道方說獨法。
<lb ed="X" n="0256c08"/><lb ed="R061" n="0526b17"/>一之與獨義相類故。滅除四障。顯此四德。如無上依
<lb ed="X" n="0256c09"/><lb ed="R061" n="0526b18"/>經言。一切阿羅漢辟支佛大地菩薩。爲四種障。不得
<lb ed="X" n="0256c10"/><lb ed="R061" n="0527a01"/>如來法身四德。何者爲四。一者生緣惑。二者生因惑。
<lb ed="X" n="0256c11"/><lb ed="R061" n="0527a02"/>三者有有。四者無有。何者生緣惑。卽是無明住地。生
<lb ed="X" n="0256c12"/><lb ed="R061" n="0527a03"/>一切行。如無明生業。何者生因惑。是無明住地所生
<lb ed="X" n="0256c13"/><lb ed="R061" n="0527a04"/>諸行。譬如無明所生諸業。何者有有。緣無明住地。因
<lb ed="X" n="0256c14"/><lb ed="R061" n="0527a05"/>無明住地所起無漏。行三種意生身。譬如四取爲緣。
<lb ed="X" n="0256c15"/><lb ed="R061" n="0527a06"/>三有漏業爲因。起三種有。何者無有。緣三種意生身。
<lb ed="X" n="0256c16"/><lb ed="R061" n="0527a07"/>不可覺知微細隨滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256002" n="0256002"/>眠。譬如緣三有中。生念念老死。
<lb ed="X" n="0256c17"/><lb ed="R061" n="0527a08"/>無明住地。一切煩惱是其依處。未斷除故。諸阿羅漢
<lb ed="X" n="0256c18"/><lb ed="R061" n="0527a09"/>及辟支佛自在菩薩。不得至見大淨波羅蜜。因無明
<lb ed="X" n="0256c19"/><lb ed="R061" n="0527a10"/>住地。起輕相惑。有虗妄行未滅除故。不得至見大我
<lb ed="X" n="0256c20"/><lb ed="R061" n="0527a11"/>波羅蜜。緣無明住地。因微細虗妄。起無漏業。意生諸
<lb ed="X" n="0256c21"/><lb ed="R061" n="0527a12"/>陰未除盡故。不得至見大樂波羅蜜。若未能得一切
<lb ed="X" n="0256c22"/><lb ed="R061" n="0527a13"/>煩惱諸業生難永盡無餘。是諸如來爲甘露界。卽變
<lb ed="X" n="0256c23"/><lb ed="R061" n="0527a14"/>易死斷流滅無量。不得不至見極無變異大常波羅
<lb ed="X" n="0256c24"/><lb ed="R061" n="0527a15"/>蜜。乃至廣說故。且止乘論。還釋本文。釋義果內有三
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0257a" n="0257a"/>
<lb ed="X" n="0257a01"/><lb ed="R061" n="0527a16"/>分中。第二別釋竟在於前。</p>
<lb ed="X" n="0257a02"/><lb ed="R061" n="0527a17"/><p xml:id="pX39p0257a0201">一切以下第三總結。於中二句。先擧義果。後結道同
<lb ed="X" n="0257a03"/><lb ed="R061" n="0527a18"/>別釋果內有三分中。初釋體果。次釋義果。如是二分
<lb ed="X" n="0257a04"/><lb ed="R061" n="0527b01"/>竟在於前。果體以下第三重顯體義二果。於中有二。
<lb ed="X" n="0257a05"/><lb ed="R061" n="0527b02"/>別顯。總結。初別顯中。先明體果。此中十句。先五正明。
<lb ed="X" n="0257a06"/><lb ed="R061" n="0527b03"/>後五結成。初中言果體圓滿無德不脩理無不周者。
<lb ed="X" n="0257a07"/><lb ed="R061" n="0527b04"/>是擧果極法身之門。第二句言居中道第一義諦淸
<lb ed="X" n="0257a08"/><lb ed="R061" n="0527b05"/>淨國土者。是擧自受用土之門。第三句言無極無名
<lb ed="X" n="0257a09"/><lb ed="R061" n="0527b06"/>無相者。法身淨土唯一法界。互相融通。無有邊際。故
<lb ed="X" n="0257a10"/><lb ed="R061" n="0527b07"/>言無極。言語路絕故言無名。心行處滅故言無相。第
<lb ed="X" n="0257a11"/><lb ed="R061" n="0527b08"/>四句言非一切法可得者。一切功德無所不備。而諸
<lb ed="X" n="0257a12"/><lb ed="R061" n="0527b09"/>功德皆不可得故。第五句言非有體非無體者。雖非
<lb ed="X" n="0257a13"/><lb ed="R061" n="0527b10"/>有一果體。而非無一果體故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257001" n="0257001"/>其法界離有無性。一切
<lb ed="X" n="0257a14"/><lb ed="R061" n="0527b11"/>功德皆相稱故。如無上依經言。一切佛土更無所礙。
<lb ed="X" n="0257a15"/><lb ed="R061" n="0527b12"/>一切如來隨順平等。過作竟境。無分別相。猶如虗空
<lb ed="X" n="0257a16"/><lb ed="R061" n="0527b13"/>無有分別。與法界相稱故。其一以下第三結前。於中
<lb ed="X" n="0257a17"/><lb ed="R061" n="0527b14"/>五句。作三分結。初二順結前之二句。次二逆結後之
<lb ed="X" n="0257a18"/><lb ed="R061" n="0527b15"/>二句。第三一句結中間句。一照相者。是結無德不備
<lb ed="X" n="0257a19"/><lb ed="R061" n="0527b16"/>理無不周之句。以一功德無不一照。理與智冥。亦爲
<lb ed="X" n="0257a20"/><lb ed="R061" n="0527b17"/>一照故。一合相者。結居中道第一諦淸淨國土之句。
<lb ed="X" n="0257a21"/><lb ed="R061" n="0527b18"/>佛與淨土相會無二。乃名爲居中道國土故。一體相
<lb ed="X" n="0257a22"/><lb ed="R061" n="0528a01"/>者。結第五句。以非有體不墮無體。其非無體不當有
<lb ed="X" n="0257a23"/><lb ed="R061" n="0528a02"/>體。所以直是一體相故。一覺相者。結第四句。覺一切
<lb ed="X" n="0257a24"/><lb ed="R061" n="0528a03"/>法同無所得。是一覺相故。淨明無二者。是結中間無
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0257b" n="0257b"/>
<lb ed="X" n="0257b01"/><lb ed="R061" n="0528a04"/>極無名無相之句。淨土佛明同一無極。又離名相爲
<lb ed="X" n="0257b02"/><lb ed="R061" n="0528a05"/>無二故。</p>
<lb ed="X" n="0257b03"/><lb ed="R061" n="0528a06"/><p xml:id="pX39p0257b0301">是果以下次顯義果。於中有四。一擧體果以標義果。
<lb ed="X" n="0257b04"/><lb ed="R061" n="0528a07"/>二就義果顯其差別。三明建立義果之意。四示能解
<lb ed="X" n="0257b05"/><lb ed="R061" n="0528a08"/>義果之利。初中言是果獨法圓明常住者。重擧體果
<lb ed="X" n="0257b06"/><lb ed="R061" n="0528a09"/>也。一果體相有無量義者。依體立義也。義有無量德。
<lb ed="X" n="0257b07"/><lb ed="R061" n="0528a10"/>德有無量名者。一一義中有無量德。德中亦有無量
<lb ed="X" n="0257b08"/><lb ed="R061" n="0528a11"/>名也。義果者以下第二顯差別。滅諦者是擧淨德。樂
<lb ed="X" n="0257b09"/><lb ed="R061" n="0528a12"/>者大樂。常者無爲。我法者前獨法。是擧八十八中。最
<lb ed="X" n="0257b10"/><lb ed="R061" n="0528a13"/>後十八不共。一切功德。通擧前說八十四門。言果果
<lb ed="X" n="0257b11"/><lb ed="R061" n="0528a14"/>者。以從體果出義果故。義德名以下第三建立意。皆
<lb ed="X" n="0257b12"/><lb ed="R061" n="0528a15"/>敎化故有者。皆約應化法身之義敎化衆生門。以立
<lb ed="X" n="0257b13"/><lb ed="R061" n="0528a16"/>如是義德名也。若賢人下第四示勝利。賢人者諸三
<lb ed="X" n="0257b14"/><lb ed="R061" n="0528a17"/>賢也。一切衆生者。住前凡夫也。若能解是三句之意。
<lb ed="X" n="0257b15"/><lb ed="R061" n="0528a18"/>敎化門說。非如言有者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0257b1501" n="0257b1501"/><anchor xml:id="beg0257b1501" n="0257b1501"/>已<anchor xml:id="end0257b1501"/>得成佛之初萌兆故。爲三
<lb ed="X" n="0257b16"/><lb ed="R061" n="0528b01"/>世諸佛所記也。</p>
<lb ed="X" n="0257b17"/><lb ed="R061" n="0528b02"/><p xml:id="pX39p0257b1701">重顯二果有二分中。第一別顯竟在於前。其果以下
<lb ed="X" n="0257b18"/><lb ed="R061" n="0528b03"/>第二總結。其果不可說不可知者。體果義果皆絕名
<lb ed="X" n="0257b19"/><lb ed="R061" n="0528b04"/>言。故不可說。隨言之智亦不能知。但隨衆生名相之
<lb ed="X" n="0257b20"/><lb ed="R061" n="0528b05"/>法。寄言假說體義之相。故言而就名相法中說名相
<lb ed="X" n="0257b21"/><lb ed="R061" n="0528b06"/>法。下顯假說二果差別。</p>
<lb ed="X" n="0257b22"/><lb ed="R061" n="0528b07"/><p xml:id="pX39p0257b2201">佛答之內有二分。第一別答因果義竟。吾說以下第
<lb ed="X" n="0257b23"/><lb ed="R061" n="0528b08"/>二結答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0257b24"/><lb ed="R061" n="0528b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋大衆受學品</cb:mulu><head>○大衆受學品</head>
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0257c" n="0257c"/>
<lb ed="X" n="0257c01"/><lb ed="R061" n="0528b10"/><p xml:id="pX39p0257c0101">正說分內有二分中。第一如來爲說分竟。此下第二
<lb ed="X" n="0257c02"/><lb ed="R061" n="0528b11"/>大衆受學。受者受戒。學者學行。不起一坐而受十戒。
<lb ed="X" n="0257c03"/><lb ed="R061" n="0528b12"/>仍學六入。從始至終。此中顯是義。故言受學品。在文
<lb ed="X" n="0257c04"/><lb ed="R061" n="0528b13"/>有二。先問。後答。問中亦二。先序儀意。次正發問。發問
<lb ed="X" n="0257c05"/><lb ed="R061" n="0528b14"/>之中。領前問後。</p>
<lb ed="X" n="0257c06"/><lb ed="R061" n="0528b15"/><p xml:id="pX39p0257c0601">答中有四。一者放光集衆。爲欲證明一坐受學故。二
<lb ed="X" n="0257c07"/><lb ed="R061" n="0528b16"/>者歎問勸學。此中吿七菩薩者。華嚴會中七會主故。
<lb ed="X" n="0257c08"/><lb ed="R061" n="0528b17"/>能問三觀者。是示問中言受學脩道。脩道之言顯三
<lb ed="X" n="0257c09"/><lb ed="R061" n="0528b18"/>觀脩故。次言法界諸佛自性淸淨道者。是示問中從
<lb ed="X" n="0257c10"/><lb ed="R061" n="0529a01"/>始至終一一具行之句。次言一切菩薩所脩明觀法
<lb ed="X" n="0257c11"/><lb ed="R061" n="0529a02"/>門者。是示問次第入菩薩位者之句。又此三句。初總。
<lb ed="X" n="0257c12"/><lb ed="R061" n="0529a03"/>後別。言初總者。所謂三觀。總擧受學脩道之言。言後
<lb ed="X" n="0257c13"/><lb ed="R061" n="0529a04"/>別者。第二句別顯道言。第三句別顯脩言。汝等以下
<lb ed="X" n="0257c14"/><lb ed="R061" n="0529a05"/>勸學可知。佛子我今<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257002" n="0257002"/>更重說以下第三許說。若一切
<lb ed="X" n="0257c15"/><lb ed="R061" n="0529a06"/>衆生以下第四正答。此中有二。別答。總答。初中亦二。
<lb ed="X" n="0257c16"/><lb ed="R061" n="0529a07"/>先受。後學。受中有三。謂標釋結。標者擧信標戒。要先
<lb ed="X" n="0257c17"/><lb ed="R061" n="0529a08"/>起信方受戒故。始行以下第二廣釋。於中有四。一者
<lb ed="X" n="0257c18"/><lb ed="R061" n="0529a09"/>受戒法用。二者佛吿以下受戒方便。此中有三。先三
<lb ed="X" n="0257c19"/><lb ed="R061" n="0529a10"/>禮三寶。次敬受四依。後卽悔過。若准小乘受戒羯磨。此
<lb ed="X" n="0257c20"/><lb ed="R061" n="0529a11"/>中敬受四歸。應是正爲授戒。但尋此中經文之勢。此
<lb ed="X" n="0257c21"/><lb ed="R061" n="0529a12"/>敬受文。非正授戒。以先受後悔不應理故。故判此文
<lb ed="X" n="0257c22"/><lb ed="R061" n="0529a13"/>爲方便也。如是以下第三明正授戒。於中有三。一者
<lb ed="X" n="0257c23"/><lb ed="R061" n="0529a14"/>牒前悔過標正與受。二者正授十戒。三者結歎戒德。
<lb ed="X" n="0257c24"/><lb ed="R061" n="0529a15"/>此三合爲第三明正授戒文<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257003" n="0257003"/>意。若過去未來以下第
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0258a" n="0258a"/>
<lb ed="X" n="0258a01"/><lb ed="R061" n="0529a16"/>四諸門分別。言有受法而無捨法有犯不失盡未來
<lb ed="X" n="0258a02"/><lb ed="R061" n="0529a17"/>際者。如菩薩地決擇中言。若有不捨如是律儀。當知
<lb ed="X" n="0258a03"/><lb ed="R061" n="0529a18"/>餘生亦得隨轉。非彼捨者。又捨因緣略有四種。一者
<lb ed="X" n="0258a04"/><lb ed="R061" n="0529b01"/>決定發起受心。不同分心。二者若於有識別大丈夫
<lb ed="X" n="0258a05"/><lb ed="R061" n="0529b02"/>前。故意發起棄捨語言。三者總別毀犯四種他所勝
<lb ed="X" n="0258a06"/><lb ed="R061" n="0529b03"/>法。四者若以增上品纏總別毀犯。隨順四種他所勝
<lb ed="X" n="0258a07"/><lb ed="R061" n="0529b04"/>法。由此因緣。當知棄捨菩薩律儀。若有還得淸淨受
<lb ed="X" n="0258a08"/><lb ed="R061" n="0529b05"/>心。後應還受。如是論文與此經違。如何和會。解云彼
<lb ed="X" n="0258a09"/><lb ed="R061" n="0529b06"/>論述於三乘敎意。故有捨法犯戒有失。依三乘敎發
<lb ed="X" n="0258a10"/><lb ed="R061" n="0529b07"/>心菩薩心不全故。不堅固故。今此經者是一乘敎。故
<lb ed="X" n="0258a11"/><lb ed="R061" n="0529b08"/>無捨法犯而不失。依是發心與前返持。且止乘論。還
<lb ed="X" n="0258a12"/><lb ed="R061" n="0529b09"/>釋本文。爾時衆中以下。第三總結受戒。卽從坐起受
<lb ed="X" n="0258a13"/><lb ed="R061" n="0529b10"/>持佛戒者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258001" n="0258001"/>此一坐始起受戒。不起此坐入六入故。</p>
<lb ed="X" n="0258a14"/><lb ed="R061" n="0529b11"/><p xml:id="pX39p0258a1401">其名以下第二明學。於中有二。別明。總明。別明之中
<lb ed="X" n="0258a15"/><lb ed="R061" n="0529b12"/>卽明六入。六入文中皆有二句。先明入位。後顯學行。
<lb ed="X" n="0258a16"/><lb ed="R061" n="0529b13"/>初中言脩十戒滿足入初住位者。是明入位。復從以
<lb ed="X" n="0258a17"/><lb ed="R061" n="0529b14"/>下次顯脩行。言十信者。如大經言。菩薩有十種不壞
<lb ed="X" n="0258a18"/><lb ed="R061" n="0529b15"/>信。何等爲十。所謂於一切佛不壞信。於一切佛法不
<lb ed="X" n="0258a19"/><lb ed="R061" n="0529b16"/>壞信。於一切聖僧不壞信。於一切菩薩不壞信。於一
<lb ed="X" n="0258a20"/><lb ed="R061" n="0529b17"/>切善知識不壞信。於一切衆生不壞信。於一切菩薩
<lb ed="X" n="0258a21"/><lb ed="R061" n="0529b18"/>大願不壞信。於一切菩薩行不壞信。於恭敬供養一
<lb ed="X" n="0258a22"/><lb ed="R061" n="0530a01"/>切諸佛不壞信。於敎化一切衆生成就菩薩巧妙方
<lb ed="X" n="0258a23"/><lb ed="R061" n="0530a02"/>便不壞信。是爲十種。言十進者。菩薩有十種精進。所
<lb ed="X" n="0258a24"/><lb ed="R061" n="0530a03"/>謂淨身業精進。恭敬供養諸佛不退轉故。口業精進。
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0258b" n="0258b"/>
<lb ed="X" n="0258b01"/><lb ed="R061" n="0530a04"/>隨所聞法廣爲人說無疲倦故。意業精進。巧方便入
<lb ed="X" n="0258b02"/><lb ed="R061" n="0530a05"/>慈悲喜捨禪定解脫三昧。相續無退轉故。直心精進。
<lb ed="X" n="0258b03"/><lb ed="R061" n="0530a06"/>遠離諂曲正直一切方便。究<anchor xml:id="nkr_note_add_0258b0301" n="0258b0301"/><anchor xml:id="beg0258b0301" n="0258b0301"/>竟<anchor xml:id="end0258b0301"/>無退轉故。深心精進。
<lb ed="X" n="0258b04"/><lb ed="R061" n="0530a07"/>常趣勝趣積集無上智慧白法故。行不虗妄精進。攝
<lb ed="X" n="0258b05"/><lb ed="R061" n="0530a08"/>取施戒忍多聞等及不放逸。乃至道場。不中息故。除
<lb ed="X" n="0258b06"/><lb ed="R061" n="0530a09"/>伏一切魔怨精進。悉能除滅三毒煩惱邪見諸纏障
<lb ed="X" n="0258b07"/><lb ed="R061" n="0530a10"/>葢故。滿足慧光精進。有所施作悉善思惟。心不中悔。
<lb ed="X" n="0258b08"/><lb ed="R061" n="0530a11"/>究竟衆事故。無所染著精進。離心境界。身口意相非
<lb ed="X" n="0258b09"/><lb ed="R061" n="0530a12"/>相。甚深法門故。具足成就法明精進。次第進入一切諸
<lb ed="X" n="0258b10"/><lb ed="R061" n="0530a13"/>地。乃至現捨天壽。降神世間。出家成道。轉法輪。入涅
<lb ed="X" n="0258b11"/><lb ed="R061" n="0530a14"/>槃故。是爲十種。十發趣者所謂十念。念佛法等進趣
<lb ed="X" n="0258b12"/><lb ed="R061" n="0530a15"/>彼故。言十乘者所謂十慧。除障運出。慧爲勝故。十金
<lb ed="X" n="0258b13"/><lb ed="R061" n="0530a16"/>剛者所謂十禪。守境寂定不有壞故。十隨喜者所謂
<lb ed="X" n="0258b14"/><lb ed="R061" n="0530a17"/>十施。隨喜受者得利益故。言十護者。所謂十種捨離
<lb ed="X" n="0258b15"/><lb ed="R061" n="0530a18"/>魔業。以離魔業爲護佛法故。此十十中。十念十願出
<lb ed="X" n="0258b16"/><lb ed="R061" n="0530b01"/>十地品。餘八門出離世間品。欲具行者。於彼尋之。如
<lb ed="X" n="0258b17"/><lb ed="R061" n="0530b02"/>是次第入行入向入地可知。無垢地中。言一切衆生
<lb ed="X" n="0258b18"/><lb ed="R061" n="0530b03"/>識始起一相住於緣者。麤相而言。識有三品。最麤末
<lb ed="X" n="0258b19"/><lb ed="R061" n="0530b04"/>者所謂六識。其中品者名爲末那。細品識者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258002" n="0258002"/>是本識。
<lb ed="X" n="0258b20"/><lb ed="R061" n="0530b05"/>爲諸識元故名始起。始識內有三細相。所謂業相轉相
<lb ed="X" n="0258b21"/><lb ed="R061" n="0530b06"/>現相。是三種相出起信論。今言始起一相者。正是業
<lb ed="X" n="0258b22"/><lb ed="R061" n="0530b07"/>相。以性淸淨心。因無明風動。是初業相。故言一相。一
<lb ed="X" n="0258b23"/><lb ed="R061" n="0530b08"/>相旣動。必依因緣。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258003" n="0258003"/>爲之故言住於緣也。此一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258004" n="0258004"/>相。卽有
<lb ed="X" n="0258b24"/><lb ed="R061" n="0530b09"/>二用。一淸解之用。二昏迷之用。如大海水起波之時
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0258c" n="0258c"/>
<lb ed="X" n="0258c01"/><lb ed="R061" n="0530b10"/>不失淸性。是順本淸。識中解用當知亦爾。動時不失
<lb ed="X" n="0258c02"/><lb ed="R061" n="0530b11"/>本覺之性。卽是隨染本覺之義。如經順第一義諦起
<lb ed="X" n="0258c03"/><lb ed="R061" n="0530b12"/>名善故。又水動時有渾濁用。識中迷用當知亦爾。如
<lb ed="X" n="0258c04"/><lb ed="R061" n="0530b13"/>經背第一義諦起名惑故。此二爲本故名生得。其所
<lb ed="X" n="0258c05"/><lb ed="R061" n="0530b14"/>起者。皆作得依生得。或起三有心。於生得上更有迷
<lb ed="X" n="0258c06"/><lb ed="R061" n="0530b15"/>用。不了所起三有心空。此三迷用猶在本識。故說此
<lb ed="X" n="0258c07"/><lb ed="R061" n="0530b16"/>爲作得住地。彼生得一。此作得三。是四爲本起諸煩
<lb ed="X" n="0258c08"/><lb ed="R061" n="0530b17"/>惱。如經以此四住地起一切煩惱故。爲始起四住地。
<lb ed="X" n="0258c09"/><lb ed="R061" n="0530b18"/>此四住地。不了爲用。而無麤細行相差別。總名無始
<lb ed="X" n="0258c10"/><lb ed="R061" n="0531a01"/>無明住地。如經其四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258005" n="0258005"/>住前<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258006" n="0258006"/>使無法起。故名無始無明
<lb ed="X" n="0258c11"/><lb ed="R061" n="0531a02"/>住地故。此四住地一心爲本。二種生死以爲其末。金
<lb ed="X" n="0258c12"/><lb ed="R061" n="0531a03"/>剛心時。知其末終。未達其本一心道理。故言知此始
<lb ed="X" n="0258c13"/><lb ed="R061" n="0531a04"/>起一相有終。而不知其始。前有法無法。乃至唯佛知
<lb ed="X" n="0258c14"/><lb ed="R061" n="0531a05"/>始終故。此餘諸文准之可得。</p>
<lb ed="X" n="0258c15"/><lb ed="R061" n="0531a06"/><p xml:id="pX39p0258c1501">佛子我說以下第二總結六入。於中有四。一者總結
<lb ed="X" n="0258c16"/><lb ed="R061" n="0531a07"/>六入無不入者。二者別結不起此坐入者。我本以下
<lb ed="X" n="0258c17"/><lb ed="R061" n="0531a08"/>第三總結華嚴七處入者。今復以下第四還結此會
<lb ed="X" n="0258c18"/><lb ed="R061" n="0531a09"/>入者。一部之經有三分內。第二正說竟在於前。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0258c19"/><lb ed="R061" n="0531a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋集散品</cb:mulu><head>○集散品</head>
<lb ed="X" n="0258c20"/><lb ed="R061" n="0531a11"/><p xml:id="pX39p0258c2001">此下第三流通分。在文有二。先明勸持流通。後示流
<lb ed="X" n="0258c21"/><lb ed="R061" n="0531a12"/>通方法。初中亦二。一者勸持受敎流通。二者現光重
<lb ed="X" n="0258c22"/><lb ed="R061" n="0531a13"/>勸流通。第二中言始行賢者入九觀定者。從第三果
<lb ed="X" n="0258c23"/><lb ed="R061" n="0531a14"/>及無學來。始入大故。言七淨者。瑜伽論云。云何名爲
<lb ed="X" n="0258c24"/><lb ed="R061" n="0531a15"/>七種淸淨。一戒淸淨。二心。三見。四度疑。五道非道知
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0259a" n="0259a"/>
<lb ed="X" n="0259a01"/><lb ed="R061" n="0531a16"/>見。六行知見。七行斷知見。此中道非道者。正見前行
<lb ed="X" n="0259a02"/><lb ed="R061" n="0531a17"/>之道。邪見前行非道。如實了知行及行斷者。四種行
<lb ed="X" n="0259a03"/><lb ed="R061" n="0531a18"/>迹如實了知。何等爲四。一苦遲通行。二若速通行。三
<lb ed="X" n="0259a04"/><lb ed="R061" n="0531b01"/>樂遲通行。四樂速通行。於此了知最初中迹。一切應
<lb ed="X" n="0259a05"/><lb ed="R061" n="0531b02"/>斷超越義故。非由煩惱離繫義故。如實了知。第二第
<lb ed="X" n="0259a06"/><lb ed="R061" n="0531b03"/>三一分應斷。如是了知。初全及二一分。應當斷<anchor xml:id="nkr_note_add_0259a0601" n="0259a0601"/><anchor xml:id="beg0259a0601" n="0259a0601"/>已<anchor xml:id="end0259a0601"/>。依
<lb ed="X" n="0259a07"/><lb ed="R061" n="0531b04"/>樂速通。正勤脩集。從此無間永盡諸漏故。今此文言
<lb ed="X" n="0259a08"/><lb ed="R061" n="0531b05"/>十戒者是第一淨也。心入定者第二淨也。見道者第
<lb ed="X" n="0259a09"/><lb ed="R061" n="0531b06"/>三淨也。度疑者第四淨也。正道者第五淨也。行知見
<lb ed="X" n="0259a10"/><lb ed="R061" n="0531b07"/>者第六淨也。行斷知見者第七淨也。以此七淨得入
<lb ed="X" n="0259a11"/><lb ed="R061" n="0531b08"/>大乘。故言得入法也。</p>
<lb ed="X" n="0259a12"/><lb ed="R061" n="0531b09"/><p xml:id="pX39p0259a1201">爾時以下第二流通方法。於中有四。一問。二答。三者
<lb ed="X" n="0259a13"/><lb ed="R061" n="0531b10"/>歎悲。四者奉行。文相可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0259a14"/><lb ed="R061" n="0531b11"/>
<lb ed="X" n="0259a15"/><lb ed="R061" n="0531b12"/><cb:juan fun="close" n="2"><cb:jhead>本業經疏卷下　　　　　　　　釋元曉撰</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0259a16"/>
<lb ed="X" n="0259a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">No. 705-A 菩薩瓔珞本業經</cb:mulu><head>No. 705-A
<lb ed="X" n="0259a18"/><lb ed="R061" n="0531b14"/> 菩薩瓔珞本業經二卷　南職　北篤　宋剋</head>
<lb ed="X" n="0259a19"/>
<lb ed="X" n="0259a20"/><lb ed="R061" n="0531b15"/><byline cb:type="translator">姚秦涼州沙門<name role="" type="person">竺佛念</name>譯</byline>
<lb ed="X" n="0259a21"/><lb ed="R061" n="0531b16"/><p xml:id="pX39p0259a2101">集衆品<note place="inline">第一</note>佛重遊道場樹下。放四十二光。集十首
<lb ed="X" n="0259a22"/><lb ed="R061" n="0531b17"/>菩薩。從十林刹十精進佛所來及集一切諸天衆
<lb ed="X" n="0259a23"/><lb ed="R061" n="0531b18"/>等。</p>
<lb ed="X" n="0259a24"/><lb ed="R061" n="0532a01"/><p xml:id="pX39p0259a2401">賢聖名字品<note place="inline">第二</note>說十行十迴向十地等覺妙
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0259b" n="0259b"/>
<lb ed="X" n="0259b01"/><lb ed="R061" n="0532a02"/>覺名字。皆華梵雙擧。又說住前十心信念精進定
<lb ed="X" n="0259b02"/><lb ed="R061" n="0532a03"/>慧戒迴向護法捨願。又說二十四願偈。亦說十不
<lb ed="X" n="0259b03"/><lb ed="R061" n="0532a04"/>可悔戒。</p>
<lb ed="X" n="0259b04"/><lb ed="R061" n="0532a05"/><p xml:id="pX39p0259b0401">賢聖學觀品<note place="inline">第三</note>謂十住名習種性。十行名性種性。
<lb ed="X" n="0259b05"/><lb ed="R061" n="0532a06"/>十向名道種性。十地名聖種性。次等覺性。次妙覺
<lb ed="X" n="0259b06"/><lb ed="R061" n="0532a07"/>性。又名六堅。又名六忍。又名六慧。又名六定。又名
<lb ed="X" n="0259b07"/><lb ed="R061" n="0532a08"/>六觀。又名六寶瓔珞。一銅寶。二銀寶。三金寶。四瑠
<lb ed="X" n="0259b08"/><lb ed="R061" n="0532a09"/>璃寶。五摩尼寶。六水精寶。幷說六位所修諸行<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0259b0801" n="0259b0801"/><anchor xml:id="beg0259b0801" n="0259b0801"/>已<anchor xml:id="end0259b0801"/>上
<lb ed="X" n="0259b09"/><lb ed="R061" n="0532a10"/>經上</note>。</p>
<lb ed="X" n="0259b10"/><lb ed="R061" n="0532a11"/><p xml:id="pX39p0259b1001">釋義品<note place="inline">第四</note>仍釋前十信及四十二位之義。</p>
<lb ed="X" n="0259b11"/><lb ed="R061" n="0532a12"/><p xml:id="pX39p0259b1101">佛母品<note place="inline">第五</note>答敬首菩薩問二諦義。幷說小中大劫
<lb ed="X" n="0259b12"/><lb ed="R061" n="0532a13"/>差別。</p>
<lb ed="X" n="0259b13"/><lb ed="R061" n="0532a14"/><p xml:id="pX39p0259b1301">因果品<note place="inline">第六</note>明十波羅蜜。各有三緣。及說七財四攝
<lb ed="X" n="0259b14"/><lb ed="R061" n="0532a15"/>四辨四依等爲因。二種法身爲果。</p>
<lb ed="X" n="0259b15"/><lb ed="R061" n="0532a16"/><p xml:id="pX39p0259b1501">大衆受學品<note place="inline">第七</note>佛復放光集衆。囑文殊及善財等
<lb ed="X" n="0259b16"/><lb ed="R061" n="0532a17"/>七大菩薩。各領大衆受學。因分別三種受戒。及受
<lb ed="X" n="0259b17"/><lb ed="R061" n="0532a18"/>戒儀式。由受戒故。次第入於住行向地等妙覺中
<lb ed="X" n="0259b18"/><lb ed="R061" n="0532b01"/>集散品<note place="inline">第八</note>三勸大衆發菩提心。乃至再囑須受菩
<lb ed="X" n="0259b19"/><lb ed="R061" n="0532b02"/>薩戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0259b1901" n="0259b1901"/><anchor xml:id="beg0259b1901" n="0259b1901"/>已<anchor xml:id="end0259b1901"/>。方可爲說此大法門。</p>
<lb ed="X" n="0259b20"/><lb ed="R061" n="0532b03"/><p xml:id="pX39p0259b2001">右出于閱藏知津卷第三十二大乘律藏部內。
<lb ed="X" n="0259b21"/><lb ed="R061" n="0532b04"/>上有佛說梵網經二卷。素革禪師評曰。此經本
<lb ed="X" n="0259b22"/><lb ed="R061" n="0532b05"/>與華嚴同部。今性品單行故。南北二藏皆歸於
<lb ed="X" n="0259b23"/><lb ed="R061" n="0532b06"/>律<note place="inline">此經下曰</note>。此亦仍似華嚴部攝。智者大師依此判
<lb ed="X" n="0259b24"/><lb ed="R061" n="0532b07"/>別圖位次。今因始終申明十重戒法故。南北皆
<pb ed="X" xml:id="X39.0705.0259c" n="0259c"/>
<lb ed="X" n="0259c01"/><lb ed="R061" n="0532b08"/>歸律藏。</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0241a1001" to="#end0241a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0241b1601" to="#end0241b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0241b1701" to="#end0241b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0241b1801" to="#end0241b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0241c1101" to="#end0241c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0241c1201" to="#end0241c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0242a1901" to="#end0242a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243a1001" to="#end0243a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243b1401" to="#end0243b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243c1401" to="#end0243c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0243c1701" to="#end0243c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243c1901" to="#end0243c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243c2001" to="#end0243c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244a1601" to="#end0244a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244a1901" to="#end0244a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0244c0101" to="#end0244c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244c0201" to="#end0244c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244c0601" to="#end0244c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244c1801" to="#end0244c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245a0901" to="#end0245a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245a1101" to="#end0245a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245a1201" to="#end0245a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245b1201" to="#end0245b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0246b0501" to="#end0246b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0246c0701" to="#end0246c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247b1501" to="#end0247b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247b2101" to="#end0247b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247b2102" to="#end0247b2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0248a0801" to="#end0248a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0248b0401" to="#end0248b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0248c2401" to="#end0248c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0249b2101" to="#end0249b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0249b2301" to="#end0249b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0250001" to="#end0250001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="Ma HongZhou (2020-05-21)">起滅<note type="cf1">X39n0705_p0247c13</note><note type="cf2">T08n0245_p0832b12</note><note type="cf3">T33n1707_p0354a01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">滅</rdg></app>
<app from="#beg0250a2401" to="#end0250a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0250a2402" to="#end0250a2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0250c0701" to="#end0250c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0251a0301" to="#end0251a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0251b0101" to="#end0251b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0252a1501" to="#end0252a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0252a1801" to="#end0252a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0252b2001" to="#end0252b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0252c1301" to="#end0252c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0253c1101" to="#end0253c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254b1201" to="#end0254b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254c1701" to="#end0254c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255a0501" to="#end0255a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255a0901" to="#end0255a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257b1501" to="#end0257b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0258b0301" to="#end0258b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">竟</lem><rdg wit="#wit.orig">意</rdg></app>
<app from="#beg0259a0601" to="#end0259a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0259b0801" to="#end0259b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0259b1901" to="#end0259b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0250001" resp="#resp3" type="mod" cb:note_key="X39.0250a01.08" target="#nkr_note_mod_0250001">起滅【CB】，滅【卍續】，滅上一有起字</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0241001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241001">目錄新作</note>
<note n="0241002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241002">住上一有十字</note>
<note n="0241003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241003">隨一作樂</note>
<note n="0241004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241004">原密一作厚察</note>
<note n="0241005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241005">住一作出</note>
<note n="0242001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242001">無習二字疑剩</note>
<note n="0242002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242002">習經作修</note>
<note n="0242003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242003">生一作至</note>
<note n="0242004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242004">二疑三</note>
<note n="0242005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242005">麤一作塵</note>
<note n="0242006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242006">亦疑睡</note>
<note n="0242007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242007">此一作比</note>
<note n="0242008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242008">何下一有如來二字</note>
<note n="0242009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242009">之經作界</note>
<note n="0242010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242010">人通仁下同</note>
<note n="0242011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242011">一無諦字</note>
<note n="0243001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243001">二疑三</note>
<note n="0243002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243002">有一作百</note>
<note n="0243003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243003">色下一有想色二字</note>
<note n="0243004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243004">亦下一有不字</note>
<note n="0243005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243005">果經作業</note>
<note n="0243006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243006">可一作所</note>
<note n="0243007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243007">一無故等四字</note>
<note n="0244001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244001">經無不生二字</note>
<note n="0244002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244002">經卷下</note>
<note n="0244003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244003">功一作行</note>
<note n="0244004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244004">二疑四</note>
<note n="0245001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245001">望疑聖</note>
<note n="0246001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246001">度經作授</note>
<note n="0246002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246002">增疑憎</note>
<note n="0246003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246003">到經作倒</note>
<note n="0246004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246004">無經作有</note>
<note n="0246005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246005">常經作上</note>
<note n="0246006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246006">萬經作千</note>
<note n="0246007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246007">無疑有</note>
<note n="0247001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247001">照一作滅</note>
<note n="0247002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247002">示經作現</note>
<note n="0248001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248001">一無觀字</note>
<note n="0248002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248002">起下一有照寂慧依何起六字</note>
<note n="0248003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248003">前上一有答字</note>
<note n="0248004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248004">遣一作違</note>
<note n="0248005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248005">後上一有然字</note>
<note n="0248006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248006">佛下一有佛字</note>
<note n="0249001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249001">一上疑脫第字</note>
<note n="0249002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249002">遣一作違</note>
<note n="0250001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250001">滅上一有起字</note>
<note n="0250002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250002">一無義字</note>
<note n="0250003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250003">一無義字</note>
<note n="0250004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250004">相心一作心相</note>
<note n="0250005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250005">一無學字</note>
<note n="0250006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250006">經上一有餘字</note>
<note n="0250007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250007">爲經作無</note>
<note n="0251001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251001">別疑列</note>
<note n="0251002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251002">插入一行</note>
<note n="0251003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251003">一無十字</note>
<note n="0251004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251004">一字疑剩</note>
<note n="0251005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251005">無下一有非無二字</note>
<note n="0251006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251006">信一作倍</note>
<note n="0251007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251007">其疑甚</note>
<note n="0251008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251008">進疑追</note>
<note n="0252001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252001">受上疑脫攝字</note>
<note n="0252002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252002">餘疑飾</note>
<note n="0252003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252003">集一作奪</note>
<note n="0252004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252004">又下一有一字</note>
<note n="0252005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252005">於下疑脫前字</note>
<note n="0253001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253001">爲下一有法字</note>
<note n="0253002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253002">而下疑脫無字</note>
<note n="0253003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253003">身經作色</note>
<note n="0253004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253004">品下一有類字</note>
<note n="0253005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253005">故上一有名字</note>
<note n="0254001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254001">切字疑剩</note>
<note n="0254002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254002">阿上一有遊字</note>
<note n="0255001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255001">一上一有得字</note>
<note n="0255002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255002">量下一有界字</note>
<note n="0255003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255003">仰疑作</note>
<note n="0256001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256001">一無淨字</note>
<note n="0256002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256002">一無眠字</note>
<note n="0257001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257001">其下一有一字</note>
<note n="0257002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257002">更經作便</note>
<note n="0257003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257003">意一作竟</note>
<note n="0258001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258001">此上一有謂卽於三字</note>
<note n="0258002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258002">是下一有爲字</note>
<note n="0258003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258003">爲一作以</note>
<note n="0258004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258004">相下有中字</note>
<note n="0258005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258005">住經作地</note>
<note n="0258006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258006">使作更</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0241a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0241b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0241b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0241b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0241c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0241c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0242a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c1401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0243c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244a1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0244c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0246b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0246c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247b2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247b2102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247b2102">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0248a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0248b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248b0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0248c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0249b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0249b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0250a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0250a2402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250a2402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0250c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0251a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0251b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0252a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0252a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0252b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252b2001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0252c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0253c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0253c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0257b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0258b0301" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X39.0258b03.12" target="#nkr_note_add_0258b0301">竟【CB】，意【卍續】</note>
<note n="0259a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0259a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0259b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0259b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0259b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0259b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>